BÀN THÊM VỀ SHOW DON’T TELL / Phạm Đức Nhì

 

 

Bài viết Show, Don’t Tell Trong Thơ vừa phóng đi tôi nhận được một số bình luận. Xin được trả lời chung để bổ sung cho bài viết.

 

THỦ PHÁP “SHOW, DON’T TELL” TRONG THƠ / Phạm Đức Nhì

 

                                                                         

Lời Nói Đầu

 

Có vài bạn đọc Facebook nhắn tin yêu cầu tôi giải thích rõ thêm về biện pháp tu từ Show, Don’t Tell. Tôi nhớ đến bài thơ Giấc Mơ Anh Lái Đò của Nguyễn Bính. Đây là bài thơ tôi đã viết lời bình từ nhiều năm trước và nhận được một số phản hồi rất tích cực. Tác giả áp dụng biện pháp tu từ Show, Don’t Tell trên toàn bài thơ. Có chỗ thành công đến mức tuyệt vời nhưng cũng có chỗ vì vô ý nên ngay từ lúc đầu Show đã biến thành Tell và biện pháp tu từ thất bại.

 

Tôi sẽ giới thiệu rồi sau đó phân tích Show, Don’t Tell trong bài Giấc Mơ Anh Lái Đò để bạn đọc không những có thể “bắt” được phần lý thuyết mà còn thấy được cách áp dụng và hiệu quả của nó trong bài thơ.

CHẢ CHỊU HƯ / Đặng Xuân Xuyến

 

- cảm tác từ chuyện tình buồn của P.T và T.A -

.

Em ấy đẹp như chàng hoàng tử

Chả trách quê mình gái dám hư

Xóm dưới làng trên nhiều trách cứ:

"Sư bố cái thằng chả chịu hư..."

COI CHỪNG LẦM TO / Phạm Đức Nhì

 

      (Làm thơ cũng như làm tình)

 

Đọc tin tức online (1)

về chuyện phòng the riêng tư

của một cặp vợ chồng cao sang quyền quý

nổi hứng viết mấy câu thơ

 

Thái Tử Charles ôm Công Nương Diana

trên chiếc giường nệm êm ái

Chí Phèo (2) làng Vũ Đại

chẳng cần giường

Mà đè Thị Nở ngay bên gốc chuối

 

Nếu chỉ dựa vào độ “hiện đại” của nệm, của giường

để đoán cô gái nào sướng hơn

có khi bạn lầm to

 

Phạm Đức Nhì

nhidpham@gmail.com

  

CẢM XÚC CHÂN QUÊ TRONG THƠ NGUYỄN BÍNH

       Tác giả: Đoàn Văn Tĩnh nguyên cán bộ Phòng Giáo dục & Đào tạo huyện Xuân Trường (Nam Định).

       Thể hiện: Trần Mỹ Giống

 

BẾN BỜ THI CA Ở ĐÂU? / Phạm Đức Nhì

 

 

 

Mục Đích Của Thơ

 

Bày tỏ tâm trạng, suy nghĩ trước cảnh đời bằng thể loại văn học có vần.

 

Tiêu Chí Thẩm Định Giá Trị Của Bài Thơ

 

Ngôn ngữ hình tượng đẹp, đắc địa gợi cảm, câu cú ý nghĩa rõ ràng, chắc gọn, mượt mà, hoàn chỉnh trong cấu trúc ngữ pháp.

 

Bố cục hợp lý, hiệu quá.

 

Ý tứ sâu sắc, cao thượng, nhân bản,

 

HOÀI HƯƠNG – NHỚ MẸ / Khê Kinh Kha

 

 

          HOÀI HƯƠNG

 

bao lần đứng ngắm ánh trăng thanh

nhìn thấy cây đa giữa trăng vàng

tưởng chừng đang ở nơi quê ngoại

ngơ ngác nhìn quanh tìm cổng làng

 

Sách mới: QUA MIỀN KÝ ỨC / Châu Thạch

 

       Chân thành cảm ơn nhà thơ Châu Thạch (Trương Văn Trạn) gửi tặng trang chủ tập thơ:

 

       QUA MIỀN KÝ ỨC : Thơ / Châu Thạch. – H.: Nxb. Hội Nhà văn, 2023. – 180 tr. ; 21 cm.

 

GỐM HƯƠNG CANH VĨNH PHÚC : Ký / Trần Thị Nhật Tân

 

      

                                  Trần Thị Nhật Tân

 

       Tỉnh Vĩnh Phúc liền kề tỉnh Phú Thọ, một vùng đất có nhiều di tích lịch sử thời xa xưa. Mê Linh, Sóc Sơn, Phong Châu, danh lam thắng cảnh: Tam Đảo, Đại Lải, hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Làng gốm Hương Canh cách Thủ đô Hà Nội không xa, đã nổi tiếng từ thời vua An Dương Vương xây thành Cổ Loa. Vậy nên nghề làm gốm Hương Canh đi vào trong ca dao Việt Nam:

              Ai về mua vại Hương Canh

       Cho mai lấy trúc, cho anh lấy nàng

MỜI ĐỌC VÀ XUẤT BẢN THI PHẨM HAY BẤT HỦ

        (Trong nước cũng như cộng đồng Việt ở hải ngoại)

       Sau đây là bài viết của nhà giáo Nguyễn Thị Hoàng về tập thi ca bất hủ... mong muốn được xuất bản đó.
 
       * Bài giới thiệu của Nhà giáo đã được in trong Tạp chí “THĂNG LONG VĂN VIỆT” của HNVVN
       (Trang báo tết năm Quý Mão* Tháng 1.2023 vừa qua) do chính Chủ tịch Hội nhà văn Nguyễn Quang Thiều làm Tổng biên tập. 

TRÒN TRĂNG (Thơ lục bát 2023) / Lê Kim Thượng

 

Em mười sáu tuổi tròn trăng

Vầng trăng huyền thoại... vui giăng đêm rằm

Tình ngây thơ... đến âm thầm

Mắt nhìn trong mắt... tay cầm trong tay

Nhẹ nhàng chút gió thoảng bay

Lá vàng chao rụng... rụng đầy hoa đăng

Tay thon thon, ngón búp măng

Vuốt ve mái tóc... giăng giăng tơ tình

Chiều rơi nắng... nắng thủy tinh

Muôn ngàn hoa nắng lung linh dập dìu

Gió lùa hương tóc hiu hiu

Hương trầm ấp ủ, nâng niu một thời

Chìm trong đáy mắt mây trôi

Má nghiêng chạm má, bồi hồi tình thơ

Nụ hôn ngày ấy dại khờ

Hương trinh đọng mãi đến giờ chưa rơi

Bên nhau tình cũng lả lơi

Bờ sông cát trắng... trắng phơi da màu

Gió bay mất áo qua cầu

Cho trăng với gió... với nhau cận kề

Mưa khuya giăng lối em về

Đường tình trơn trợt... bốn bề mưa sa...

TỰ THÚ / Phạm Đức Nhì

 

 

Tôi Đã Phạm Lỗi

 

Khoảng hơn 10 năm sau này, khi vốn liếng đã kha khá, bên cạnh những bài thơ, những bài bình thơ, tôi cũng dọ dẫm bước vào lãnh vực rất “khó nhai”: Lý thuyết thơ.

ĐÃ LÂU RỒI / Khê Kinh Kha

 

 

đã lâu rồi hồn mình quên xao động

như cánh diều không còn gió thoảng bay

như lá vàng im lìm trong mưa lạnh

chết âm thầm trên thảm cỏ xác xơ

 

KỈ NIỆM CHÙM THƠ MƯA – PHẠM NGỌC THÁI

 

                           Mai ta chết rồi !...

     Hậu thế đọc chùm thơ mưa này, có nhớ đến ta không?

  

           TRONG MƯA

 

Mưa rơi nhẹ như là tóc ấy

Giống dải lụa mềm quấn nỗi buồn bay

Mưa rơi khẽ như hoa vậy

Vỗ vào đêm hoá các nốt đàn gày

 

GÓP Ý VỚI CUỘC ĐỐI THOẠI “THẾ NÀO THÌ GỌI LÀ THƠ?” / Phạm Đức Nhì

 

 

        

Ông Nguyễn Khoa Điềm viết trên blog Quê Choa:

 

Lập thân mến,

Mình có xem bức chân dung Đại tướng Võ Nguyên Giáp do Hà Vũ mới vẽ tặng Đại tướng nhân dịp ông tròn 100 tuổi. Bức tranh đẹp, rất xúc động. Mình có làm bài thơ gửi trang mạng “Quê... Đại tướng” của Lập.

Chúc an vui. NKĐ

CHUYỆN LẠ NGÀY RẰM THÁNG TƯ NĂM 2023 / Đặng Xuân Xuyến

 

       Sáng thứ 6, ngày 02 tháng 06 năm 2023, tức Rằm tháng Tư năm Quý Mão, tôi không nhớ chính xác giờ nhưng có lẽ khoảng trên dưới 10 giờ, lúc đấy tôi đang ngồi trước máy tính "đi thăm thú" facebook thì tự dưng có vài giọt nước khá to hắt mạnh vào mặt.

THI PHÁP / Phạm Đức Nhì

 

 

 

 

Định Nghĩa

  

Thi Pháp: Phương pháp, quy tắc làm thơ.

 

https://vtudien.com/viet-viet/dictionary/nghia-cua-tu-thi%20ph%C3%A1p

  

Tôi chọn định nghĩa này vì nó lấy thơ làm tâm điểm. Thi pháp ở đây hiểu theo nghĩa hẹp - “thi” là thi ca chứ không phải văn học (như cách hiểu thi pháp của Nga và một số nhà lý luận văn học Việt Nam theo trường phái này)

 

CÂU THƠ NỔI SÓNG / Trần Văn Thuyên

 

                                                           Trần Văn Thuyên và Lê Huy Tập

 

       Viết về Huế thì biết bao thi nhân mặc khách xưa nay đã từng viết. Có rất nhiều tác phẩm thơ nhạc rất hay. Nhưng mỗi lần đến Huế dạo chơi trên sông Hương tôi cứ nghe âm âm câu thơ:

       “Sông Hương hoá rượu ta đến uống

       Ta tỉnh đền đài ngả nghiêng say”

                     (Nguyễn Trọng Tạo)

ĐỪNG ĐỂ CƠM TRƯƠNG SÌNH / Phạm Đức Nhì

 

 

Nấu cơm

vợ tôi chờ nước thật sôi

mới đổ gạo vào nồi

rồi Nàng khơi lò, trở củi

để ngọn lửa cháy đều, cháy mạnh

cho đến lúc nồi cơm cạn nước

 

CHÙM THƠ TỰ THÁN – PHẠM NGỌC THÁI

 

                           

 

          KIẾP SAU

 

Đi tìm thăm cụ Nguyễn Du

Mới nay mà ngỡ thiên thu hỡi người!

Tôi - Cụ mọi thứ xa vời

Người chuyên lục bát, tôi thời tân thơ

Cố nhân đứng đỉnh đầu xưa

Hậu duệ hiện đại chắc chưa ai cùng

Nước non non nước trùng phùng

Thơ riêng một cõi vẫy vùng ngàn năm

 

TÁC GIẢ TRẦN MỸ GIỐNG

      

 

Họ và tên: TRẦN MỸ GIỐNG

Bút danh: Trần Mỹ Giống, Đinh Thị Khế, Trần Thanh Minh, Trần Tuấn Phương, Trần Thị Thanh v.v...

Ngày sinh: 15 - 01 – 1950

XIN MỘT LỐI VỀ GIỮA TIM EM – KHA VÀ EM / Khê Kinh Kha

 

 

 

XIN MỘT LỐI VỀ GIỮA TIM EM

 

Đời vui từ độ em đến đây

Đến đây em ngự giữa tim tôi

Ôi từ nay trong từng hơi thở

tôi nhớ em nhiều, em yêu ơi

 

có phải  biển xanh là mắt em

mây trời là tóc xõa buông mềm

có phải vì em mà thao thức

thao thức mình tôi đã bao đêm

 

có phải em mang tim cỏ dại

em mang mật ngọt gieo giữa đời

mang bao khao khát cùng ước vọng

em ru tình tôi, ru đời tôi

 

kiếp này xin nguyện mãi yêu em

yêu em với tất cả tim mình

dù đời có chia trăm nghìn lối

xin một lối về giữa tim em.

 

CÁI NỀN KỸ THUẬT CỦA BÀI THƠ ĐÚNG HƯỚNG / Phạm Đức Nhì

 

  

Đúng hướng ở đây là  “hướng thẳng đến Bến Bờ Thi Ca, không sai lệch”.

 

Bến Bờ Thi Ca: Nơi tụ hội những bài thơ có Hồn Thơ Lai Láng; ở đó Thi Sĩ đã bộc lộ tâm trạng, tiếng lòng của mình Hoàn Toàn Chân Thật.

 

CHỮ “NGHE” NÊN BỎ ĐI HAY GIỮ LẠI? / Phạm Đức Nhì

 

 

Đoạn Thơ Của Yên Sơn

Ước chi đêm dài thêm
cho tháng ngày dừng lại
để nghe gió vờn hoa hát lời ân ái
cho mây ngàn dừng lại giữa đồi trăng
cho chú Cuội nôn nao nói với chị Hằng
lời tình tự giấu trong hồn se thắt

 

VĂN MINH TỒN TẠI / Trần Chính Nghĩa

 

 

Thiên nhiên ban tặng muôn loài

Văn minh tồn tại

Văn minh ta

Văn minh Nga

Văn minh Trung Hoa, Ấn Độ, Tây Tạng, Putan

Văn minh Pháp, Đức, Bồ Đào Nha

Nhịp sống Phần Lan, Đan Mạch, Thụy Sĩ

Hà Lan, Thụy Điển, Luychxămbua

Dậy sóng Thổ Nhĩ Kì

Văn minh kiểu Mỹ

NHỮNG BÀI TRƯỚC ĐÂY KÝ HAI TÁC GIẢ HOÀNG DƯƠNG CHƯƠNG VÀ TRẦN MỸ GIỐNG, NAY TRẢ VỀ CHO TÁC GIẢ ĐÍCH THỰC / Trần Mỹ Giống

 

Từ trái qua phải: Đồng Ngọc Hoa, Trần Mỹ Giống, Trịnh Thị Nga, Hoàng Dương Chương, Phạm Văn Huyên

 

       Tôi và anh Hoàng Dương Chương có nhiều năm cùng công tác trong Thư viện tỉnh Nam Định. Chúng tôi thường ký tên cả hai người là đồng tác giả những bài viết in trên báo tạp chí và sách (chủ yếu viết về nhân vật Nam Định) để làm kỷ niệm một thời công tác cùng nhau.

Nhưng sau khi nghỉ hưu, anh Hoàng Dương Chương yêu cầu tôi tách riêng tác giả trong những bài viết đã ký hai tác giả, bài của ai trả về cho người đó, để anh làm Tuyển tập riêng thuận lợi, tránh rắc rối như trường hợp ông Đỗ Đình Thọ và ông Trần Quát cùng trong Bộ môn nghiên cứu phê bình⁽¹⁾.

CHO THÊM CỦI / Phạm Đức Nhì

 

Mấy thằng bạn cùng trang lứa
thấy tôi may mắn “đắt hàng” trong chuyện “gái gú”

những lúc gần gũi thân tình

có thằng nửa thật nửa đùa tâm sự:

HOA DẠI VÀ TÂM THẾ CỦA THI SĨ / Phạm Đức Nhì

 

 

 

HOA DẠI

(Tâm sự một nhà thơ)

 

Tôi là loài hoa dại

mọc bên đường

tỏa sắc hương

dịu lòng những ông bố

trên đường đến xưởng

những bà mẹ

đi thăm ruộng trở về

 

THĂM LẠI BÀI THƠ “TRÁI TIM RAO BÁN” / Phạm Đức Nhì

 

(Bàn thêm về Vần, chữ Dâm và Hồn Thơ)

  

TRÁI TIM RAO BÁN

 

Có thể
rồi sẽ đến một ngày
em phải xót xa
xót xa
đem trái tim mình
rao bán

 

“NẾU THI SĨ CHẾT”: BÀI THƠ DÀN CẢNH QUÁ DÀI / Phạm Đức Nhì

 

 

NẾU THI SĨ CHẾT

 

Nói đến thơ
có câu thơ sang cả
có câu thơ hèn hạ
có câu thơ thẳng như đường đạn, lằn tên
có câu thơ ngả nghiêng
xiêu vẹo
có câu thơ tỏa ngát hương thơm
có câu thơ nực mùi xú uế
có câu thơ ngàn năm còn nhớ
có rất nhiều câu thơ
viết để rồi quên

Một ngày nào đó
sẽ có nghĩa trang riêng
để chôn Thi Sĩ

Khi tôi chết
nếu may mắn
không bị chôn ở khu mộ
Thi Sĩ Vô Danh
(thơ của họ đã đi vào quên lãng)

tôi rất sợ
phải chôn cùng khu
với những thi sĩ quyền hành ngất ngưởng
(Tố Hữu, Nguyễn Đình Thi, Hữu Thỉnh)
mà chỉ muốn nằm đâu đó
với những nhà thơ dân thường
như … Vũ Hoàng Chương (2)

Sống cho Thơ
và nếu cần
sẵn sàng chết vì Thơ.
 

(Phạm Đức Nhì)