Hiển thị các bài đăng có nhãn Nghiên cứu phê bình. Hiển thị tất cả bài đăng
Hiển thị các bài đăng có nhãn Nghiên cứu phê bình. Hiển thị tất cả bài đăng

Thứ Hai, 2 tháng 11, 2026

“BẮC NINH THI THOẠI” (Bản đầy đủ) / Nguyễn Khôi

 



“Bắc Ninh thi thoại” của Nguyễn Khôi lấy cảm hứng từ cuốn “Chương Dân thi thoại” của cụ Phan Khôi (1936) nhằm giới thiệu nền thơ ca Kinh Bắc 10 thế kỷ đã bị mai một…

      Tập in lần đầu 5/1997 bằng 32 cái ngẫu hứng, 120 trang.

Tập in lần 2, năm 1999, vẫn bằng 32 cái ngẫu hứng, 183 tr. có sửa chữa nâng cao.

      Tập in lần thứ 3, năm 2004, viết lại toàn bộ, 236 tr., bổ xung nhiều tư liệu.

      Tập in lần 4, năm 2021, 264 trang khổ rộng.

      Phần nội biên: tinh tuyển cuốn in lần 3 (Kinh Bắc).

      Phần ngoại biên: mở ra phạm vi toàn quốc, thơ Đường… có chất Hàn lâm.

TRAO ĐỔI THÊM VỀ BÀI “TRƯA HÈ” SỐ 2 CỦA NHÀ THƠ HOÀNG NGỌC TRÚC

 


Từ trái qua phải: Cố Họa sĩ Hồ Y, Cố nhà văn Trần Huy Thuận, cố nhà thơ Hải Như, Nhà thơ Hoàng Ngọc Trúc và Trần Mỹ Giống 

 

      Kính thưa các cụ!

Cụ nhà thơ Vũ Việt trao đổi về bài thơ “Trưa hè” thứ 2 của cụ Hoàng Ngọc Trúc có yêu cầu tôi làm rõ sự tìm tòi sáng tạo của tác giả đối với bài thơ và các từ “xanh ngắt”, “lập lòe”, “cánh diều no gió”…

Tôi xin trả lời như sau:

Thứ Năm, 29 tháng 10, 2026

BÌNH THƠ: BÀI “TRƯA HÈ” THỨ 2 CỦA NHÀ THƠ HOÀNG NGỌC TRÚC

 

     

Chân dung nhà thơ Hoàng Ngọc Trúc

 

Hoàng Ngọc Trúc là một nhà thơ có hồn thơ đằm thắm, gắn bó sâu sắc với thiên nhiên và cuộc sống bình dị của làng quê Việt Nam. Hoàng Ngọc Trúc có hai bài thơ cùng tên là “Trưa hè”, đều bằng thể lục bát tứ tuyệt. Bài “Trưa hè” tôi giới thiệu với các cụ kỳ trước, vừa hiện thực, vừa mộng, đậm chất suy tư, chiêm nghiệm, thể hiện không khí bức bối với cái nóng đổ lửa xuống đường… Còn bài thơ “Trưa hè” thứ 2 tôi giới thiệu với các cụ kỳ này lại phác họa một bức tranh trưa hè đầy chất thơ, vừa cụ thể, vừa giàu sức gợi, thể hiện cảm xúc vui, lắng đọng và tình yêu cảnh vật quê hương thiết tha của tác giả.

Chủ Nhật, 25 tháng 10, 2026

CẢM NHẬN “XIN ĐI TÙ”: Truyện ngắn Trần Mỹ Giống

 



“Xin đi tù” là một truyện ngắn của nhà văn Trần Mỹ Giống. Truyện kể về số phận bi thảm của Mãnh, một thanh niên nghiện ma túy, phải xin đi tù để có việc làm, có miếng ăn và có cơ hội được sống.

Chủ Nhật, 18 tháng 10, 2026

BÌNH BÀI THƠ “TẶNG EM” CỦA TRẦN MỸ GIỐNG / Trần Tuấn Phương

 


Khi nói đến thơ Trần Mỹ Giống, tôi thường nhớ đến giọng văn mộc mạc, trong trẻo, như hơi thở của đồng quê miền Bắc, không cầu kỳ, không phô trương mà đong đầy tình cảm chân thật. Bài thơ “Tặng em” là một ví dụ hoàn hảo cho phong cách ấy, vừa tinh khôi, vừa sâu lắng, như một nụ cười của buổi sớm mai vừa hé nở trên cành lá.

                    TẶN EM

      Tặng em buổi sáng mai lành

      Trời xanh vời vợi soi hình gương sông

      Tình em là dòng nước trong

      Hồn anh - trời biếc trong lòng gương em.

Thứ Hai, 12 tháng 10, 2026

BÌNH “TRƯA HÈ” CỦA HOÀNG NGỌC TRÚC

 


                                                            Nhà thơ Hoàng Ngọc Trúc

 

TRƯA HÈ

 

Nóng như đổ lửa trên đường

Hàng cây sém lá phố phường vắng tanh

Trông lên thăm thẳm Trời xanh

Đôi con Én bạc vi hành nơi mô?

 

   Hoàng Ngọc Trúc

(Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình. – 2026. – Sô ra tháng 8)

 

LỜI BÌNH CỦA TRẦN MỸ HẠNH

(Có sự trợ giúp của AI)

 

1- Bình bài Trưa hè của Hoàng Ngọc Trúc

Thứ Năm, 24 tháng 9, 2026

ĐẾN VỚI BÀI THƠ HAY: “RƯỢU ĐÊM NAY” CỦA ĐẶNG XUÂN XUYẾN / Trịnh Thị Nhâm

 


 

RƯỢU ĐÊM NAY, nhân vật trữ tình uống cùng một người đàn bà, họ không hề xa lạ với nhau, hoặc giả đã từng có thời bên nhau rồi rời xa, nay gặp lại trong một đêm cùng chén rượu. Anh say thật hay cố say để quên đi sự đời u uất nhức nhối trầm luân, và sống động hơn là người đàn bà xưa đang bên cạnh, trước mặt mình trong hoàn cảnh không mong muốn:

"Người ở lại bên ta ngồi châm tửu

Dìu ta say quên bớt oái oăm đời

Quên "cười ruồi - mắt đĩ - và cơn đau"

Cả nham nhở niềm tin vừa vá vội"

Thứ Tư, 23 tháng 9, 2026

Sách mới: ĐỀN VẠN KHOẢNH THỜ THÁI TỔ THÁI THƯỢNG HOÀNG TRẦN THỪA (1184 – 1234) / Nguyễn Thế Vinh chủ biên

 


  

Nhà thơ – nhà nghiên cứu Nguyễn Thế Vinh tặng trang chủ sách mới xuất bản:

 ĐỀN VẠN KHOẢNH THỜ THÁI TỔ THÁI THƯỢNG HOÀNG TRẦN THỪA (1184 – 1234) / Nguyễn Thế Vinh chủ biên. – H.: Nxb. Lao động, 2026. – 176 tr.: Nhiều ảnh màu ; 27 cm. – Bìa cứng.

Thứ Ba, 22 tháng 9, 2026

NHÀ THƠ HỮU LOAN ĐÂU CHỈ CÓ MÀU TÍM HOA SIM / Việt Thắng

 



Nếu chỉ đọc Màu tím hoa sim, người ta rất dễ đóng khung Hữu Loan vào một nhà thơ tình buồn; thậm chí có thời từng bị quy là “ủy mị”, “tiểu tư sản”. Nhưng khi đọc những bài khác của ông, một Hữu Loan hoàn toàn khác hiện ra.

Chủ Nhật, 20 tháng 9, 2026

CHÂN DUNG MỘT “TAO NHÂN MẶC KHÁCH” QUA BÀI THƠ “CHÂN DUNG NHÀ THƠ TRẦN HÙNG THẮNG” CỦA TRẦN MỸ GIỐNG

 

       


 

       CHÂN DUNG NHÀ THƠ TRẦN HÙNG THẮNG


      Kính tặng nhà thơ Trần Hùng Thắng

 

      Vốn dòng Tả Hãn Tướng Quân(1)

 Hồn thêu nét bút, thơ văn dạt dào

      Kỹ sư lớp trước, tự hào

 Màng chi quan chức, thiết nào hư danh

      Cho đi muôn vạn nhánh cành

 Nhận về một lá trầu xanh cay nồng

      Ngỡ ngàng đứt gánh tơ hồng

 Còn hai trái ngọt trời không phụ người

      Lên xe, xuống ngựa một thời

 Khi thăm địa phủ, lúc chơi cung Hằng

      Tao nhân mặc khách đãi đằng

 Túi thơ bầu rượu kém chăng Đào Tiềm(2)?

 

Trần Mỹ Giống

Chủ Nhật, 13 tháng 9, 2026

KHI TÂM LÀNH SỐ PHẬN SẼ BÌNH YÊN / Đào Anh Dũng

 



(Viết khi đọc bài thơ “Lãng Tử” của Đặng Xuân Xuyến)

 

Đọc "Lãng Tử" của Đặng Xuân Xuyến, người ta dễ nghĩ đây chỉ là vài câu thơ vịnh cảnh giao mùa hay cái cớ để sẻ chia với một kiếp sống cô độc. Nhưng với những ai hay nhìn đời qua lá số Tử Vi, bốn câu tứ tuyệt này lại giống như một bức tranh định mệnh thu nhỏ. Tác giả đã mượn chuyện trăng sao, thiên can để nói về những trắc trở, lận đận của đời người. Đằng sau những câu chữ tặng cho người bạn tri âm Mạc Phong Tuyền là một cái nhìn rất người, mở ra lối thoát cho số phận bằng chính sự thức tỉnh trong tâm hồn. Đó là sự dịch chuyển từ việc chấp nhận vận số sang việc tu sửa hướng thiện cho cái tâm của chính mình.

 

Thứ Sáu, 11 tháng 9, 2026

“THAM” – CẢM XÚC PHẪN NỘ, CÁI CƯỜI CHÂM BIẾM

 


 

THAM

 

Nguyễn Văn Nhiếp

 

Đê mẹ chúng bay một lũ tham

Tham ăn, tham uống, tham đủ thứ

Tham sắc, tham tiền, tham Hiếu danh…

Ông bảo thợ rèn đánh cuốc lại

Tráng lớp men gương để soi hình

Mặt mày méo mó ngỡ là xinh

Xem ra chỉ một loài thảo khấu

Phật Tiên bảo rằng:

“Muốn sống trường tồn con chớ tham”.

 

Nguyễn Văn Nhiếp

(Nguồn: Nguyễn Văn Nhiếp thơ và đời. Trang 83)

 

LỜI BÌNH  

 

Thứ Bảy, 22 tháng 8, 2026

TÌNH CHA TRONG CHÙM THƠ “TÌNH CHA” CỦA NHÀ THƠ TRẦN MỸ GIỐNG / Trần Mỹ Hạnh (Có sự trợ giúp của AI)

 

      


 

LỜI MỞ ĐẦU

 

Trong đời sống tinh thần của con người, tình phụ tử có lẽ là một trong những tình cảm vừa gần gũi vừa sâu xa nhất. Nếu tình mẹ thường được hình dung bằng sự dịu dàng, bao bọc và những biểu hiện trực tiếp của yêu thương, thì tình cha nhiều khi lặng lẽ hơn. Cha có thể không thường xuyên nói lời yêu thương, nhưng tình cảm ấy hiện diện trong những năm tháng âm thầm hy sinh, trong sự nghiêm khắc, trong niềm tự hào kín đáo, trong những kỳ vọng dành cho con và trong cả những điều cha muốn trao lại cho con trước khi con bước vào cuộc đời của riêng mình. Bởi thế, viết về tình cha không nhất thiết phải tìm đến những câu chuyện phi thường. Đôi khi, chỉ cần một kỷ niệm nhỏ, một lời dặn, một món quà giản dị hay một tiếng gọi thân thương cũng đủ mở ra cả một thế giới cảm xúc.

Chủ Nhật, 16 tháng 8, 2026

CHUYỆN NGƯỜI BỊ VĂNG RA KHỎI CUỘC SỐNG / Xuân Ba (Trịnh Huyên)

 



 

Kỳ I : TỔNG BT NGUYỄN VĂN LINH ĐÃ KHÔNG LẦM.

 

      Hà  Nội, ngày 25 - 6 - 89

      Đồng chí Trần Thị Nhật Tân thân mến.

      Rất thân mến!

      Dù bận việc và bị ngắt quãng, tôi  đã đọc một lèo hết cuốn “Dòng xoáy” Dòng xoáy  đã thu hút tôi, lôi cuốn tôi bằng lời văn, nhất là  bằng nội dung đầy tính thời sự  của nó, mặc dù thời điểm của Dòng xoáy mô tả là lúc kháng chiến chống Mỹ.

      Tôi không rõ Trần Thị Nhật Tân là  nam hay nữ? "Thị"  ắt phải là nữ rồi, nhưng lời văn lại làm cho tôi nghi là nam. Tôi sẽ  rất vui sướng nếu tôi lầm to. Vì  đúng là nữ, thì nữ  tác giả quả là một cô Lý xinh tươI, nhưng rất cương trực, đấu tranh dũng cảm không lùi bước trước những tiêu cực, những ác độc của một bè lũ có chức, có quyền (mà xã hội ta cũng đang còn đầy rẫy), một cô giáo Lý thông minh, sáng tạo, có tư duy mới, đồng thời rất thương yêu học trò, quyết lòng đào tạo các cháu thành con người mới xã hội chủ nghĩa.

      Khi đọc, thấy dòng xoáy chỉ  được in có 4000 số, tôi không vui lắm, trong khi nhiều cuốn sách nhảm nhí lại in và  phát hành nhiều! Ước ao sao 4000 cuốn Dòng xoáy sẽ  được người ta truyền tay nhau đọc, nhất là trong các nhà giáo, để nhiều người trở thành cô Lý thân yêu và đáng kính phục. Ước ao sao nhiều nhà xuất bản khác sẽ tái bản Dòng xoáy.

      Bắt tay thân mật Trần Thị Nhật Tân. Mong có  ngày gặp mặt và được  đọc những tác phẩm mới.

      (Đã ký)

      Tổng Bí thư BCHTƯ Đảng CSVN Nguyễn Văn Linh.

 

Thứ Năm, 13 tháng 8, 2026

VÀI SUY NGHĨ TẢN MẠN VỀ BÀI THƠ “DẠI – KHÔN” CỦA VIỆT THẮNG

 



 

      (Lời bình của AI oppen)

 

DẠI – KHÔN

 

Lang thang giữa chốn chợ người

Dại khôn, khôn dại suốt đời dại khôn

Ngẫm ra dại lại là khôn

Bể dâu muôn thuở dại khôn lựa thời.

              Việt Thắng

 

Thứ Hai, 20 tháng 7, 2026

VÀI CẢM NHẬN KHI ĐỌC BÀI THƠ NHỚ BẠN CỦA TRẦN VĂN THUYÊN / Việt Thắng

 



 

      1. Điều được – cái hay của bài thơ

 

Bài thơ có tấm lòng thành, xuất phát từ sự ngưỡng mộ và thương nhớ nhà thơ Quang Dũng – tác giả Tây Tiến. Ngôn từ giản dị, chân thật, không cầu kỳ, thể hiện đúng tâm tình một người lính cũ hoặc một người tri âm.

Nhiều câu thơ gợi lại bối cảnh, âm vang của Tây Tiến:

“Đường lên Tây Tiến bao ‘khúc khuỷu’

Mưa rừng gió núi nắng chơi vơi”

rõ ràng là gợi từ câu của Quang Dũng:

“Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi trời”.

Nhà thơ đã dẫn lại theo cách riêng, giữ được âm hưởng gian nan, hiểm trở.

“Sông Mã gầm sôi cơn sóng mạnh”

→ gợi nhớ câu:

“Sông Mã gầm lên khúc độc hành”.

Vẫn là Sông Mã hùng vĩ, vẫn vang dội nỗi nhớ bạn bè đã ngã xuống.

“Bạn bè chiến hữu giờ đâu tá?!” → rất đời thường, rất chân chất, cho thấy nỗi nhớ thương đồng đội nay đã vắng.

Một số đoạn còn mang nét mộc mạc mà dễ thương:

“Hành quân vượt núi ‘cơm lên khói’

Ấm tình quân dân hội đuốc hoa”

→ không chỉ nhắc gian lao, mà còn gợi tình quân dân ấm áp, gần gũi.

Nhìn chung, ưu điểm nổi bật là sự chân thành. Cái “nhớ” của tác giả không tô vẽ, mà bộc bạch thẳng thắn, rất đúng với tinh thần tưởng nhớ người bạn văn – bạn lính.

 

Thứ Bảy, 18 tháng 7, 2026

TẢN MẠN VỀ NHỮNG BÀI ĐỒNG DAO VIỆT NAM / Việt Thắng

 



Đồng dao là một trong những kho báu kỳ lạ nhất của văn học dân gian Việt Nam. Kỳ lạ vì càng đọc càng thấy vừa quen vừa lạ. Có bài giản dị như lời mẹ ru. Có bài như một câu đố không ai giải hết. Có bài đọc lên thấy nghĩa rõ ràng. Có bài tưởng như chỉ là những âm thanh ríu rít để lũ trẻ cười vang giữa sân đình.

Thứ Hai, 22 tháng 6, 2026

CHẮT LỌC TỪ NGỮ TRONG THƠ / Việt Thắng

 



Người xưa có câu: “Quý hồ tinh, bất quý hồ đa”. Đối với thơ ca, điều ấy càng đúng hơn. Một bài thơ hay không nằm ở số lượng chữ nghĩa được sử dụng, nó nằm ở khả năng cô đọng cảm xúc, tư tưởng và hình ảnh trong một dung lượng ngắn gọn. Cho nên việc lựa chọn từ ngữ luôn là công việc quan trọng bậc nhất của người làm thơ.

Thứ Bảy, 6 tháng 6, 2026

LONG LANH NHỮNG TÂM HỒN / Phạm Ngọc Khảnh

 (Đọc “Dấu ấn thời gian. Tập Thơ - văn tuyển chọn Đỗ Phú Nhuận)

 

Tác giả Phạm Ngọc Khảnh


       Cầm trong tay tập sách dầy, chủ yếu là thơ. Bao nhiêu truyện đời say đắm mênh mông, gần xa, vui buồn lay động, mà mỗi bài, câu thơ gói ghém.

Thứ Sáu, 8 tháng 5, 2026

MẸ - CHÚT NẮNG ẤM GIỮA MIỀN HƯ KHÔNG / Đặng Xuân Xuyến

       (Cảm nhận khi đọc “Mẹ là chút nắng cuối đông”

của nhà thơ, nhà giáo Trịnh Đình Bích)




Chiều qua, nhận được tập thơ “LỐI VỀ”, món quà quý nhà thơ, nhà giáo Trịnh Đình Bích gửi tặng, tôi ngồi chậm rãi đọc rồi bỗng khựng lại khi gặp bài thơ “Mẹ là chút nắng cuối đông” bởi những hình tượng ẩn dụ vừa lạ vừa quen, nơi “cái nắng cuối đông” mỏng manh lại trở thành biểu tượng bất diệt cho hơi ấm tình mẫu tử. Bài thơ không chỉ là tiếng lòng hiếu nghĩa mà còn là một khoảng lặng đầy chiêm nghiệm về lẽ vô thường và giá trị của sự hiện diện - một thông điệp nhân văn mà tác giả đã chắt chiu gửi gắm qua từng nhịp thở của chữ nghĩa.