KHUÔNG LÒNG
Ta nào dám khai khẩn
Mực còn non vẩy lấm lẽ đời
Gom chữ hồn nhiên thời thơ ấu
Sắp bảy mươi chẳng lọt mắt
mình
Ý XUÂN – 2023
(Thập lục xuân)
XUÂN gấm
XUÂN hoa rực sắc hồng
XUÂN mừng
XUÂN chúc đại thành công
XUÂN tài
XUÂN lộc yêu con cháu
XUÂN phúc
XUÂN khang quý vợ chồng
XUÂN nghĩa
XUÂN tình luôn sống động
XUÂN duyên
XUÂN phận mãi tương đồng
XUÂN trời
XUÂN đất tràn hy vọng
XUÂN hiếu
XUÂN hòa vượng tổ tông.
3 Tết Quý Mão
Văn Cường
LẼ ĐỜI
Bố bảo như thần bảo
Bình minh tỏa rộng xa
Bụi thành đô cầm chắc
Hổ nào vồ được ta…
Vẫn là
Cái sảy nảy cái ung
Tiểu nhân bức anh hùng
Đường dài mới biết ngựa
Nội ngoại vẫn cầu mong
Bố bảo như thần bảo.
MỪNG XUÂN - 2023
(Thơ vần trắc)
Xua tan dịch bệnh cùng giông
bão
Tụ họp đầu xuân năm Quý Mão
Cảnh đẹp tươi mai bưởi quất
đào
Người no đủ gạo tiền cơm áo
An dân phấn khởi, nghĩa dồi
dào
Kiến quốc khang trang, tình hữu
hảo
Thế giới hòa bình mãi khát
khao
Nhân tâm hướng thiện ngăn cường
bạo.
Trang chủ vừa nhận được quà Tết của nhà thơ Lăng Hồng Quang,
cuốn:
MIỀN CỎ NHỚ : Thơ / Lăng Hồng Quang. – Nghệ An: Nxb. Nghệ An,
2022. – 127 tr.: Nhiều minh họa ; 20 cm.
“Đất có thời, phe có vận”
(Tục ngữ)
- 1 -
Giáp Tết động Trời truy “trùm
cuối”
Hương nhang xứ Quảng bốc mùi “toang”
Bình Minh vụt tắt, Đam mê vứt
Tiên lão đánh bài, xe pháo đi
đêm…
Trước khi bàn chuyện Vần Quẩn tôi xin nói qua về Vần Ngang Câu Bát.
Mở
Đầu Bằng Một Bài Thơ Đương Đại
ĐỜI
Đắng cay này gửi vào thơ
Để đêm chia bóng, ngày chờ ước mơ
Tằm ơi! Sao chẳng nhả tơ
Cho ta vá lại hồn thơ nát nhàu!
(Trần
Trọng Giá, FB Lục Bát Việt Nam)
Câu
bát của cặp đầu tiên có chữ thứ 6 và chữ thứ 8 ăn vần với nhau (vần
ngang câu bát) (chờ mơ). Tôi không nghĩ là tác
giả chủ ý tạo cặp vần này. Nó tuôn ra theo dòng chảy của tứ thơ và vì “không phạm
luật” nên ngài không để ý. Rồi chữ “chờ” vần với
chữ “thơ” ở câu lục trên, chữ “mơ” vần với chữ “tơ”
ở câu lục kế tiếp và dính líu, dây nhợ với chữ “thơ”
ở câu bát dưới.
Tôi rất cảm động khi bác Lê Văn Hy, tuổi 83 vẫn hẹo hẵng đạp xe hơn chục cây số từ Mỹ Lộc về thành phố tặng sách bạn văn. Tốt nghiệp Đại học, bác được phân công về Thông tấn xã, nhiều năm làm báo trong chiến trường Tây Nguyên. Về hưu, bác sinh hoạt tại Hội VHNT Nam Định và một số câu lạc bộ thơ văn. Với tôi, bác thực sự là người anh về mọi phương diện. Bác viết không chỉ trên lĩnh vực báo chí, mà còn viết thơ, văn, nghiên cứu phê bình văn học, triết học… Lĩnh vực nào bác cũng chứng tỏ qua tác phẩm về sự hiểu biết và cảm nhận tinh tế, có nét riêng thú vị.
Lời Nói Đầu
Nhận xét về vần luật
trong Truyện Kiều dễ dẫn đến tranh luận. Mà đề tài tranh luận ngoài chuyện đúng
sai có tính học thuật cũng thường khi liên quan đến độ khả tín của văn bản cũng
như uy tín của người khảo dị và hiệu đính.
Bài viết này dựa vào 2
bản nôm Truyện Kiều Liễu Văn Đường (Kiều 1866 và Kiều 1871) được ông Nguyễn
Quảng Tuân phiên âm và khảo dị. Ông Nguyễn Quảng Tuân cũng kết hợp với 3 bản
nôm khác - Kiều 1870, Kiều 1872 và Kiều 1902 - để cho độc giả một “dụng cụ” tra
cúu rất tiện lợi, có thể so sánh từng câu giữa 5 bản Kiều”.
Ngoài ra ông cũng có
trong tay bản Kiều 1874 do Đàm Quang Hưng sưu tầm nhưng chưa kết hợp với 5 bản
Kiều trên.
Sau đây là danh sách 6
bản nôm Truyện Kiều được dùng làm tư liệu tham khảo:
Trong văn hóa tín ngưỡng dân gian thì người Trung Quốc gọi năm Mão là năm con thỏ, còn Việt Nam gọi năm Mão là năm con mèo.
Trước
thềm năm mới 2023, Đặng Xuân Xuyến lược soạn bài CHI TIẾT XẤU ĐẸP 10 NGÀY ĐẦU
NĂM QUÝ MÃO - 2023 quý tặng bạn đọc. Kính chúc quý vị cùng gia quyến bước vào
năm QUÝ MÃO may mắn, thành công và hạnh phúc!
- Đã hai tháng rồi, sao chưa thấy bài nào giới thiệu chùm sách
thơ của Phạm Trường Thi vậy?
Tất cả đồng ý kiến:
- Chúng cháu đọc đi đọc lại cả bốn tập thơ mà chẳng thấy hứng thú gì nên viết không nổi ạ!
Luân vũ là từ Hán Việt, có nghĩa là một điệu múa vòng tròn. Nhà thơ Nguyên Bình vừa xuất bản tập sách cảm nhận văn học thứ hai của ông với tựa đề “Bài Luân Vũ Cảm Nhận Thi Ca”, tôi hiểu chung chung tập sách mang ý nghĩa là một giai điệu mà ông cảm xúc viết lên từ mỗi bài thơ, hòa âm tất cả giao cảm của ông với thơ để viết nên cảm nhận ấy trong tập sách nầy.
Đền Trần Ba xã (Xuân Trung, Xuân Bắc, Xuân Phương) là nơi thờ tự vị anh hùng dân tộc Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Ngôi đền được các cụ tiền nhân xã Trà Lũ xưa xây dựng thời đời vua Hàm Nghi (năm Ất Dậu 1885). Ngôi đền nằm trên xóm 2 xã Xuân Phương, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định (xưa là xóm Bắc Khang, làng Trà Lũ Đông, xã Trà Lũ, huyện Giao Thủy, phủ Thiên Trường). Ngôi đền tọa lạc trên khu đất rộng khoảng 5000m2, hưởng đông Nam. Có một ngôi đền chính rộng 130m2. Từ năm 1885 đến năm 2022 trải qua bao nhiêu biến cố lịch sử và sự tàn phá của thời gian, ngôi đền đã 5 lần được trùng tu nâng cấp và được xây dựng lại. Lần trùng tu đầu vào năm 1930. Năm 1949 Pháp nhảy dù Phát Diệm và đánh lan ra các tỉnh. Trong 9 năm kháng Pháp, huyện Xuân Trường nằm trong vùng địch chiếm từ năm 1949 đến 1954. Vì vậy hầu hết các công trình văn hóa làng xóm đều bị địch phá hủy sau mỗi trận càn.
Cứ mỗi bận Tết đến xuân về, người dân cả nước tưng bừng đón một
mùa xuân mới. Chúng ta lại bồi hồi nhớ Bác. Nhớ người Cha già dân tộc đã chèo
lái con thuyền cách mạng Việt Nam đi tới thắng lợi để chúng ta có cuộc sống hôm
nay. Nhớ những vần thơ chúc tết của Người
vào đêm giao thừa. Với cán bộ và nhân dân tỉnh Nam Định, tình cảm dành cho Bác
càng sâu đậm hơn. Trong suốt cuộc đời Người, Bác đã 5 lần về thăm tỉnh Nam Định.
Lần đầu cách đây 77 năm trong những ngày áp Tết (lần ấy Bác về đột xuất, không
báo trước). Lần cuối vào ngày 21/5/1963, tới nay vừa tròn 60 năm. Nhiều người
cao tuổi trên mảnh đất này mỗi khi nhìn cánh đồng làng hay đi qua nhà máy dệt,
bệnh viện I và Quảng trường Hòa Bình không khỏi bùi ngùi nhớ Bác. Họ nhớ bóng
dáng Người Cha già nói chuyện, căn dặn cán bộ và nhân dân tỉnh nhà trong cuộc
mít tinh chào đón Người tại sân quảng trường Thành phố. Nhớ từng bước đi, từng
lời nói của người với các y, bác sĩ bệnh viện I (Lương y phải như mẹ hiền). Nhớ
dáng người đi trong các phân xưởng máy tơ, sợi, dệt, nhuộm, chăn trong nhà máy.
Người thăm từng nơi ăn chốn ở của từng công nhân. Khi đi qua phân xưởng bông
Bác thấy bụi bông bám đầy người thợ, Người hỏi đồng chí Phó giám đốc nhà máy:
- Ở đây có làm băng bịt miệng cho anh em công nhân không?
Ngày 16/10/2022 Phó chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân trao tặng bằng khen cho bà Trần Thị Xuân nhân dịp bà được nhận kỷ niệm chương “Vì sự nghiệp bảo tồn di sản văn hóa Việt Nam”.
Mỗi năm khi còn chừng một tháng nữa là tết. Y rằng bố tôi lại nấu một nồi cơm, bằng gạo nếp cái hoa vàng. Anh em chúng tôi xúm quanh ngồi chờ. Mùi thơm của nếp ngào ngạt cả căn nhà. Đứa nào đứa nấy cứ hỉnh mũi lên mà hít lấy hít để; lòng thấp thỏm chờ được ăn cơm cháy nếp. Khi nồi cơm đã chín, ông bới ra rải đều lên mặt cái nia đã được lót lá chuối. Phần cơm cháy ông chia cho mỗi đứa một cục, thế là mạnh đứa nào đứa nấy, bỏ vào mồm nhai nghe rau ráu. Đợi cơm hơi nguội, ông rải đều lớp men rượu lên, xong xuôi đậy lên một lớp vải mỏng. Sau ba ngày trong nhà đã thơm lựng mùi cơm nếp lên men. Cả trong không khí khi hít vào mũi cũng cảm thấy mùi ngòn ngọt của cơm nếp cái hoa vàng. Được ba bốn ngày ông trút cơm rượu vào khạp sành đổ nước, bịt kín miệng lăn để vào góc bếp.
(*Kính tặng đất và người Ba Tri thân yêu
* Tặng Bến Trúc, người em
gái, ân nhân tại Ba Tri)
Quê em nằm cuối cù lao Bảo,
Uống nước hai dòng ngọt lịm
phù sa.
Dòng Ba Lai lúa ngập đồng
làm no cơm ấm áo,
Dòng Hàm Luông cây lá xanh
vườn mát rượi áo bà ba.
Làng Phú Lễ nên con trai
giàu lễ nghĩa,
Đọc sách Võ tiên sinh(1)
nên con gái một dạ chính chuyên.
Chén thuốc cụ Phan rạng ngời
khí tiết,
Ngòi viết cụ Đồ tràn dũng
khí Lục Vân Tiên.
Hàm Luông vẫn trong veo,
dù dòng đời có khúc trong khúc đục,
Quê em mãi vươn lên dù năm
tháng nhọc nhằn.
Dân Giồng Tre lòng ngay
như lóng trúc,
Gái Mỹ Nhơn người đẹp tợ
trăng rằm.(2)
“Trai Ba Tri thật thà có
sao nói vậy.
Gái Ba Tri hiền lành ai thấy
cũng thương”(3)
“Thấy dễ thương, nhưng
thương không phải dễ”,
Nếu chẳng cau trầu mai mối
đưa duyên!
Biển rộng vòng tay chở che
đất nước,
Ruộng muối tháng năm làm nồng
mặn tình nhau.
Một đất nước kiêu hùng, lắm
anh tài trí mưu dõng lược,
Nên biết bao người muốn về
làm rể xứ Cù Lao!(4)
KHA
TIỆM LY
99/5 Đinh Bộ Lĩnh, phường
2, tp Mỹ Tho, Tiền Giang
Tel: 0987 701 952 -
01229 880 130
………………………..
Chú thích:
(1), Võ Trường Toản
(2). Mỹ Nhơn 美仁:
Tên một xã của huyện Ba Tri. (Mỹ: đẹp; Nhơn:đức khoan dung, lòng từ ái). Ở đây chúng tôi cố ý hiểu Mỹ Nhơn 美人là người đẹp.
(3). Ca dao
(4). “Xứ Cù Lao”: Cụm từ
chỉ tỉnh Bến Tre. Bến Tre hình thành bởi ba cù lao: Cù lao Minh, cù lao An Hóa
và cù lao Bảo. Ba tri nằm cuối cù lao Bảo.
Trần Mỹ Giống
Mỗi
ngày một khúc dân ca
Một mình mình hát, một ta
nghe mình
Tuổi
già dặt dẹo bóng hình
Chỉ còn câu hát gửi tình gió
bay...
31-12-2022
TMG
(cảm tác khi xem ảnh nhà văn Vũ Thư Hiên về lại Sài Gòn cuối tháng 12/2022)
Chỉ
là một cuộc về chơi
Mà sao lắm kẻ khóc cười múa
may
Còn
đâu "Đêm giữa ban ngày"
Tù mù "Lối thoát"
mà thay "Luật rừng".
Ta
gạ em cạn chén
Thế
là em cạn ta
Nửa
đời ta trễ hẹn
Em
nồng nàn đốt ta.
Trần Đức Tín là nhà thơ trẻ, sinh ngày 17 tháng 8 năm 1989, gốc người Cà Mau, vào hội nhà văn thành phố Hồ Chí Minh năm 2021. Thơ của anh xuất hiện khá nhiều trên các diễn đàn, các trang báo trực thuộc các hội văn nghệ do nhà nước quản lý. Anh viết theo kiểu thơ hình thức diễn giải (hậu hiện đại), lối thơ mà các nhà thơ trung thành với lối thơ truyền thống như Trần Mạnh Hảo, Đỗ Hoàng, Nguyễn Khôi, Triệu Lam Châu... gọi là "thứ giặc thơ", thứ “thơ vô lối", “thơ tân con cóc”, thơ phá tiếng Việt. Anh tham gia khá tích cực vào các cuộc thi thơ do các hội văn nghệ trong nước tổ chức, đã giành được vài giải và cũng gặp phải đôi ba ì xèo, kiện tụng quanh chuyện thơ dự thi của Trần Đức Tín có "những nét hao hao giống với con cái nhà người ta.".
Thời bằng giả đông như quân Nguyên, không thiếu những ông bà thích ăn mày quá khứ để khoe khoang hợm đời. Thực chất cái học của họ cùng thời với bạn bè cũng bình bình như bao người khác; khi đã có chức vụ và nhiều tiền thế là họ có ngay những bằng đại học, cao học... thực tế bằng cấp của họ đến bằng mọi ngõ ngách: Tử tế lắm thì ghi danh cho có tên để khi được cấp bằng là bằng thật mà học giả. Dẫu sao cũng còn hơn những ông bà chả cần đăng ký ghi tên nơi nào cũng có vài ba bằng này nọ (như vụ bằng giả trường đại học Đông Đô, toàn những người uy tín?). Để leo lên ghế cao hơn khoe mẽ với đời và còn có điều kiện tham lam vơ vét không chừng? VT xin nêu một vài điển hình đã từng thấy và nghe:
(trích từ: 1001 KIÊNG KỴ TRONG TÍN NGƯỠNG DÂN GIAN của Đặng Xuân Xuyến ; Nhà xuất bản Thanh Hóa ; 2010.)
Ngày Hắc đạo là những ngày xấu, trăm việc nên kỵ. Cụ thể là những ngày: Bạch Hổ, Chu Tước, Câu Trần, Thiên Lao, Thiên Hình và Nguyên Vu.
Ở NGHĨA TRANG THÀNH PHỐ
Người hạnh phúc và người đau khổ
Đều gặp nhau trắng toát ở nơi này
Đều dài rộng như nhau vuông cỏ biếc
Đều ấm lạnh như nhau trong hơi gió heo may.
Tết đến, dân làng Bấc cúng lễ nhiều rượu quá, thần Thổ Địa mải
vui say lạc cả lối về. Suốt đêm thần liêu xiêu đi về chỗ ở của mình, hướng Bắc
thì thần lại cắm mặt đi về hướng Nam. Qua mấy dãy núi, tới một bìa rừng bên con
suối lớn thì trời rạng sáng. Thần lẩm bẩm:
- Ố, ố… Cái cụ Mặt Trời kia uống được bao hồ rượu mà lạc lối nhầm đường. Mọi bữa mọc lên ở bên phải ta! Sao bữa nay lại đi lên từ bên trái thế kia?
Viết cho bạn là đương nhiên nhưng dầu là bạn mà thơ không hay thì cũng không viết, bởi viết như thế thì hại mình trước tiên chớ chưa nói là hại bạn. Thế nhưng “Trầm Tích Ca ” đã được một nhà phê bình văn học có uy tín Nguyễn Công Lý khen là “Những lời thơ lắng đọng qua một giọng thơ hào sảng của thi sĩ lảng du”, thì sao tôi lại không viết cho bạn tôi được.
