THÁNG GIÊNG
(tặng V yêu)
Chạm ngõ đầu xuân đón nắng
mai
Lộc biếc run run hứng rét đài
Ngón thon lùa nắng e thẹn ngại
Lúng liếng mắt cười: Đã Giêng
Hai.
Làng Đá, 17 tháng 2-2022
ĐẶNG XUÂN XUYẾN
THÁNG GIÊNG
(tặng V yêu)
Chạm ngõ đầu xuân đón nắng
mai
Lộc biếc run run hứng rét đài
Ngón thon lùa nắng e thẹn ngại
Lúng liếng mắt cười: Đã Giêng
Hai.
Làng Đá, 17 tháng 2-2022
ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Sáng 15-11-2022 nhà thơ Bùi Đức Vinh bất ngờ xuất hiện trước cổng
nhà, bấm chuông dứt khoát. Gần một năm rồi mới thấy Vinh đến chơi.
- Lâu nay đi đâu?
- Cháu vẫn ở nhà, không đi đâu! Cho cháu mấy tách cà phê!
Vinh uống liền ba tách rồi say sưa nói về thơ… Đôi lần tôi
chèn vào mấy câu nhằm lái chủ đề về thực tại, nhưng Vinh như không nghe thấy,
không để ý, vẫn thao thao bất tuyệt như nói với chính mình… Tôi đành im lặng, vừa
nghe vừa thiu thiu ngủ gà ngủ gật. Tôi bỗng giật mình vì bàn tay Vinh vỗ mạnh
vào vai;
- Chú cho cháu cái bút và hai tờ giấy!
Tôi đưa bút và giấy cho Vinh. Vinh viết lia lịa liền hai bài
thơ và nhắc đi nhắc lại:
- Chú nhớ chụp gửi cho báo Tuổi trẻ và Nhân dân số Tết giúp
cháu… Chú đăng lên trang của chú nữa. Cháu về đây! Tết chuẩn bị tiền mừng tuổi
cháu đấy nhé!
Thơ Bùi Đức Vinh thể hiện rất rõ trạng thái thần kinh cảm xúc
tình cảm của tác giả. Hai bài thơ của Bùi Đức Vinh đây ạ
MỘT KỊCH BẢN THƠ “XẠO”
Kịch Bản Thơ
Có một số bài thơ ngắn, đơn giản,
bày tỏ một “mảnh nhỏ” tâm trạng của tác giả trước một khung cảnh, một tình
huống nào đó của cuộc sống. Nhưng cũng có những bài thơ dài hơn, bề thế hơn,
nói về một “nỗi lòng” phức tạp hơn, nhiều tình tiết hơn. Lúc ấy, bài thơ sẽ như
một vở kịch đời và thi sĩ sẽ vừa là biên kịch vừa là đạo diễn, diễn viên… tất
tật.
MỘT
Một cụ đồng nghiệp cao niên mắng tôi trước hội nghị ba quân:
- Mày kém tao 18 tuổi mà mày láo quá. Mày lại viết bài gọi tao
là tên, tố tao ăn cướp giải thưởng của đồng nghiệp. Tao yêu cầu mày phải xin lỗi
tao trước hội nghị hôm nay!
- Vậy tôi xin hỏi bác, bác có đọc ba trang blog của tôi không?
Bài tôi chửi bác là bài gì?
- Tao không đọc!
- Không đọc sao bác bảo tôi láo?
- Có người xui tao!
- Vậy trước hội nghị ba quân hôm nay, tôi xin tuyên bố: Tôi biết
mười mươi các bố ăn gian giải thưởng, nhưng tôi chưa từng viết bài tố cáo. Tôi
chỉ đăng bài viết của bạn đọc thôi.
Nguyên tắc blog của tôi là: Chỉ đăng bài tác giả tự nguyện gửi
nhờ đăng hoặc cho phép tải lại. Bản thân tôi chỉ viết bài về những người tôi nể
phục yêu mến. Trên các blog của tôi, có nhiều bài tôi viết về bạn bè, đồng nghiệp
có mặt ở hội nghị này, nhưng riêng bác thì không có bất cứ bài nào cả!
Đỗ Anh Tuyến làm thơ không nhiều và thơ của anh chủ yếu ghi lại những cảm xúc "chợt đến chợt đi" của tâm trạng cá nhân nên số bài thơ lưu lại trong trí nhớ bạn đọc chắc chỉ ở con số vừa phải so với số lượng bài thơ không nhiều của anh. Thực tình, trong gia tài thơ ngót nghét trăm bài của anh tôi ấn tượng chắc cũng chỉ trên mươi bài mà oái oăm phần nhiều lại là những bài thơ có "vấn đề" về cảm xúc tình cảm trai gái, gây những cảm giác "lạ lạ khó hiểu" với bạn đọc. Bài viết này là chút cảm nhận của tôi về một số bài thơ tình mang “dấu ấn” lạ lạ khó hiểu của Đỗ Anh Tuyến, hoàn toàn không đem ra đo đếm định lượng khen-chê thơ anh bởi Đỗ Anh Tuyến chỉ mượn thơ để ghi lại những cảm xúc "chợt đến chợt đi" của riêng anh như trang nhật ký của tiếng lòng.
- Hạnh
phúc bên ta
- Chúc Tết hàng xóm
- Làm Nhà
- Làng Đông
HẠNH PHÚC Ở BÊN TA
Lễ Mẫu xong, bà Mận rảo bước về nhà. Bà lo lắng con trai ở nhà lên cơn động kinh. Nó lăn từ giường xuống đất, lại bầm dập mặt mũi.
Tôi đã chọn và đưa Căn Phòng Bí Mật của Trần Hạ Vi vào danh sách những bài thơ
sẽ bình từ khá lâu. Những lúc rảnh rang hoặc đầu óc trống vắng tôi lại đem bài
thơ ra nhâm nhi, nghiền ngẫm. Tôi cũng mường tượng một vài bài viết khác – liên
quan đến thơ - lấy ý tứ của CPBM làm điểm tựa. Trong loạt bài Thơ Sẽ Đi Về Đâu,
theo tôi, đây là bài quan trọng nhất.
Trang chủ vừa nhận được sách mới do nhà thơ Trần Kiều Am gửi tặng:
THƠ TỨ TUYỆT LUẬT ĐƯỜNG NGŨ NGÔN VÀ THẤT NGÔN: Tuyển chọn 10 năm (2013 – 2022) / Trần Kiều Am. – H.: Nxb. Hội Nhà văn, 2022. – 115 tr. ; 19 cm.
Trong
bài Nhân Cuộc Tranh Luận Về Thơ Con Cóc, Thụy Khê đã viết:
Khi
Nguyễn Hưng Quốc thách Đỗ Minh Tuấn phải chứng minh
được rằng Thơ Con Cóc không phải là thơ, Đỗ Minh Tuấn đã vội lo "đây
là một thách thức triết học nghiêm túc, nhưng lại là một vấn đề ngụy tạo".
NHỚ TRẦN MỸ GIỐNG
Tặng bạn Trần Mỹ Giống
Nhớ Trần Mỹ Giống thuở ngày
xưa
Những đêm trăng sáng tựa
trong mơ
Dòng sông lấp lánh sao rơi xuống
Dưới chân cầu gỗ nối đôi bờ
Nhà thơ Trần Mạnh Hảo
Những năm gần đây thơ ca nước Việt nở rộ như nấm mọc sau mưa. Thơ ra đời từ những câu lạc bộ thơ của làng, của xã, của hội này, phường kia, của ông này, bà nọ hết thời làm quan đang tìm lối làm dân chưa đặng bèn “tức cảnh sinh tình” mà tìm đến thơ như một sự cứu cánh, một sự khẳng định giá trị bản thân. Thậm chí có ông đang làm quan to cũng ghé vào thơ “một tý” để thể hiện “tầm cỡ văn hóa” của mình. Cũng có không ít nhà thơ tự nhận biết sự cũ mèm của thơ mình, cựa quậy thế nào cũng không vượt qua khỏi cái bóng của các cây đa cây đề, nghe thơ cứ na ná như nhau, có cảm giác dường như đã đọc, đã nghe ở đâu đó, thơ thành ra càng ngày càng nhạt, nhiều người không còn muốn đọc thơ, nghe thơ nữa. Đã thành câu cửa miệng: “Gặp nhau tay bắt mặt mừng/ Tặng gì thì tặng xin đừng tặng thơ”!
Lời Nói Đầu
Như bạn đọc trang Trần Mỹ Giống
đã thấy ở bài trước - “Say Đi Em” Một Bài Thơ “Tới Bến” là lối bình thơ bài bản,
tiếp cận thi phẩm một cách toàn diện theo đúng yêu cầu của các bài Luận Văn, Tiểu
Luận “trường lớp”. Bài viết kiểu này chuyên sâu và nặng tính học thuật.
LUẬN VỀ NHỚ & QUÊN (Lặp tự)
Hỉ xả, quên đi nỗi bực mình
Quên sầu, nhớ kiếp nạn nhân
sinh
Quên ghen, nhớ mãi người
chung thủy
Nhớ ái, quên luôn kẻ bạc tình
Nhớ nghĩa, quên thù, tâm
thánh thiện
Quên tài, nhớ đức, trí thông
minh
Học quên để nhớ đời an lạc
Học nhớ để quên hưởng thái
bình.
Quen
Biết Bài Thơ Đã Lâu
Tôi
không nhớ đã “quen biết” bài thơ Say Đi Em của Vũ Hoàng Chương ở đâu và khi
nào. Nhưng trong danh sách những bài thơ hay để giới thiệu với độc giả thì nó đứng
đầu. Đọc để cảm thì sao cũng được – đó là “cái riêng” của mỗi người khi đọc
thơ, những người khác ít ai dám xía vào.
THỜI
ÁO LÍNH : Hồi ký / Trần Mỹ Giống. – H. : Nxb. Quân đội nhân dân, 2018. – 190
tr. ; 21 cm. – Xuất bản lần thứ 2 năm 2019.
Bắt Đầu Từ Cuộc Tranh Luận Về Thi Pháp
Cách đây khá lâu tôi có viết
bài Bình Thơ Không Bàn Thi Pháp để phê phán lối bình thơ của 3 nhà phê bình
Châu Thạch (Trương Văn Trạn), Nguyễn Bàng và Bùi Đồng. Lý do: Khi bình thơ họ
chỉ bình tán ý tứ và “lờ tít” phần thi pháp của bài thơ.
Cuốn “Các nhà khoa bảng Nam Định thời phong kiến” được khởi soạn
từ những năm 1982, 1983 và thường xuyên bổ sung chỉnh lý tới năm 2009 mới xuất
bản lần đầu:
CÁC
NHÀ KHOA BẢNG NAM ĐỊNH THỜI PHONG KIẾN / Trần Mỹ Giống. – Nam Định : Hội Văn học
Nghệ thuật tỉnh Nam Định, 2009. – 200 tr. ; 21 cm.
Cuốn sách đã được nhận Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Lương Thế
Vinh lần thứ VI (2006 – 2010).
Cách đây mấy ngày Facebook có
đăng lại một kỷ niệm từ
3 năm trước – bài thơ Thi Sĩ
Và Người Tình - tôi viết đã
rất lâu. Phía dưới bài thơ ấy,
ở dạng bình luận là bài “Nhiễm Thơ” của Vân Anh.
TÁC GIẢ HÁN – NÔM NAM ĐỊNH: Thế kỷ XI – Đầu thế kỷ XX / Trần Mỹ Giống. – Nam Định : Hội Văn học Nghệ thuật, 2008. – 200 tr. ; 21 cm.
Nhắc
Lại Chuyện Văn Chương Trên Facebook
Trò chơi văn chương trên FB khác với các trang web văn
học trên Internet. Nơi đây tác giả và độc giả thuộc đủ mọi thành phần, thượng
vàng hạ cám. Việc góp ý, bình luận trên FB rất dễ dàng. Miễn bạn giữ thái độ lịch
sự, hòa nhã thì dù bình luận của bạn có “chưa tới”, dở ẹc hoặc “trật bàn đạp”
cũng đều được đón nhận một cách vui vẻ.
Từ Một Bình Luận Trên Facebook
Mới
đây, dưới bài viết Hồn Thơ Và Cảm Xúc(1) của tôi trên Facebook có hai bình luận của
Vân Anh; đúng ra là một bình luận được chia làm hai phần - phần đầu là 4 câu
thơ và phần sau có vẻ như là lý do chị đã viết 4 câu thơ đó.
Tình cờ chạy xe ngang qua vựa ve chai của vợ
chồng đứa cháu quen, tôi nghe tiếng gọi giật giọng:
- Chú nhà văn!