Tôi đã chọn và đưa Căn Phòng Bí Mật của Trần Hạ Vi vào danh sách những bài thơ
sẽ bình từ khá lâu. Những lúc rảnh rang hoặc đầu óc trống vắng tôi lại đem bài
thơ ra nhâm nhi, nghiền ngẫm. Tôi cũng mường tượng một vài bài viết khác – liên
quan đến thơ - lấy ý tứ của CPBM làm điểm tựa. Trong loạt bài Thơ Sẽ Đi Về Đâu,
theo tôi, đây là bài quan trọng nhất.
Trang chủ vừa nhận được sách mới do nhà thơ Trần Kiều Am gửi tặng:
THƠ TỨ TUYỆT LUẬT ĐƯỜNG NGŨ NGÔN VÀ THẤT NGÔN: Tuyển chọn 10 năm (2013 – 2022) / Trần Kiều Am. – H.: Nxb. Hội Nhà văn, 2022. – 115 tr. ; 19 cm.
Trong
bài Nhân Cuộc Tranh Luận Về Thơ Con Cóc, Thụy Khê đã viết:
Khi
Nguyễn Hưng Quốc thách Đỗ Minh Tuấn phải chứng minh
được rằng Thơ Con Cóc không phải là thơ, Đỗ Minh Tuấn đã vội lo "đây
là một thách thức triết học nghiêm túc, nhưng lại là một vấn đề ngụy tạo".
.JPG)
NHỚ TRẦN MỸ GIỐNG
Tặng bạn Trần Mỹ Giống
Nhớ Trần Mỹ Giống thuở ngày
xưa
Những đêm trăng sáng tựa
trong mơ
Dòng sông lấp lánh sao rơi xuống
Dưới chân cầu gỗ nối đôi bờ
Nhà thơ Trần Mạnh Hảo
Những năm gần đây thơ ca nước Việt nở rộ như nấm mọc sau mưa. Thơ ra đời từ những câu lạc bộ thơ của làng, của xã, của hội này, phường kia, của ông này, bà nọ hết thời làm quan đang tìm lối làm dân chưa đặng bèn “tức cảnh sinh tình” mà tìm đến thơ như một sự cứu cánh, một sự khẳng định giá trị bản thân. Thậm chí có ông đang làm quan to cũng ghé vào thơ “một tý” để thể hiện “tầm cỡ văn hóa” của mình. Cũng có không ít nhà thơ tự nhận biết sự cũ mèm của thơ mình, cựa quậy thế nào cũng không vượt qua khỏi cái bóng của các cây đa cây đề, nghe thơ cứ na ná như nhau, có cảm giác dường như đã đọc, đã nghe ở đâu đó, thơ thành ra càng ngày càng nhạt, nhiều người không còn muốn đọc thơ, nghe thơ nữa. Đã thành câu cửa miệng: “Gặp nhau tay bắt mặt mừng/ Tặng gì thì tặng xin đừng tặng thơ”!
Lời Nói Đầu
Như bạn đọc trang Trần Mỹ Giống
đã thấy ở bài trước - “Say Đi Em” Một Bài Thơ “Tới Bến” là lối bình thơ bài bản,
tiếp cận thi phẩm một cách toàn diện theo đúng yêu cầu của các bài Luận Văn, Tiểu
Luận “trường lớp”. Bài viết kiểu này chuyên sâu và nặng tính học thuật.
LUẬN VỀ NHỚ & QUÊN (Lặp tự)
Hỉ xả, quên đi nỗi bực mình
Quên sầu, nhớ kiếp nạn nhân
sinh
Quên ghen, nhớ mãi người
chung thủy
Nhớ ái, quên luôn kẻ bạc tình
Nhớ nghĩa, quên thù, tâm
thánh thiện
Quên tài, nhớ đức, trí thông
minh
Học quên để nhớ đời an lạc
Học nhớ để quên hưởng thái
bình.
TRUYỆN NHẶT : Tản văn / Trần
Mỹ Giống. – H. : Nxb. Hội Nhà văn, 2021. – T1. - 196 tr. ; 20 cm.
Quen
Biết Bài Thơ Đã Lâu
Tôi
không nhớ đã “quen biết” bài thơ Say Đi Em của Vũ Hoàng Chương ở đâu và khi
nào. Nhưng trong danh sách những bài thơ hay để giới thiệu với độc giả thì nó đứng
đầu. Đọc để cảm thì sao cũng được – đó là “cái riêng” của mỗi người khi đọc
thơ, những người khác ít ai dám xía vào.
THỜI
ÁO LÍNH : Hồi ký / Trần Mỹ Giống. – H. : Nxb. Quân đội nhân dân, 2018. – 190
tr. ; 21 cm. – Xuất bản lần thứ 2 năm 2019.
Bắt Đầu Từ Cuộc Tranh Luận Về Thi Pháp
Cách đây khá lâu tôi có viết
bài Bình Thơ Không Bàn Thi Pháp để phê phán lối bình thơ của 3 nhà phê bình
Châu Thạch (Trương Văn Trạn), Nguyễn Bàng và Bùi Đồng. Lý do: Khi bình thơ họ
chỉ bình tán ý tứ và “lờ tít” phần thi pháp của bài thơ.
Cuốn “Các nhà khoa bảng Nam Định thời phong kiến” được khởi soạn
từ những năm 1982, 1983 và thường xuyên bổ sung chỉnh lý tới năm 2009 mới xuất
bản lần đầu:
CÁC
NHÀ KHOA BẢNG NAM ĐỊNH THỜI PHONG KIẾN / Trần Mỹ Giống. – Nam Định : Hội Văn học
Nghệ thuật tỉnh Nam Định, 2009. – 200 tr. ; 21 cm.
Cuốn sách đã được nhận Giải thưởng Văn học Nghệ thuật Lương Thế
Vinh lần thứ VI (2006 – 2010).
Cách đây mấy ngày Facebook có
đăng lại một kỷ niệm từ
3 năm trước – bài thơ Thi Sĩ
Và Người Tình - tôi viết đã
rất lâu. Phía dưới bài thơ ấy,
ở dạng bình luận là bài “Nhiễm Thơ” của Vân Anh.
TÁC GIẢ HÁN – NÔM NAM ĐỊNH: Thế kỷ XI – Đầu thế kỷ XX / Trần Mỹ Giống. – Nam Định : Hội Văn học Nghệ thuật, 2008. – 200 tr. ; 21 cm.
Nhắc
Lại Chuyện Văn Chương Trên Facebook
Trò chơi văn chương trên FB khác với các trang web văn
học trên Internet. Nơi đây tác giả và độc giả thuộc đủ mọi thành phần, thượng
vàng hạ cám. Việc góp ý, bình luận trên FB rất dễ dàng. Miễn bạn giữ thái độ lịch
sự, hòa nhã thì dù bình luận của bạn có “chưa tới”, dở ẹc hoặc “trật bàn đạp”
cũng đều được đón nhận một cách vui vẻ.
Từ Một Bình Luận Trên Facebook
Mới
đây, dưới bài viết Hồn Thơ Và Cảm Xúc(1) của tôi trên Facebook có hai bình luận của
Vân Anh; đúng ra là một bình luận được chia làm hai phần - phần đầu là 4 câu
thơ và phần sau có vẻ như là lý do chị đã viết 4 câu thơ đó.
Tình cờ chạy xe ngang qua vựa ve chai của vợ
chồng đứa cháu quen, tôi nghe tiếng gọi giật giọng:
- Chú nhà văn!
1.
Cái
thời son trẻ… “Ngày Xưa”
Nhớ sao như thể… Như vừa mới
đây?
Ngập
ngừng tay nắm bàn tay
Vuốt ve áo tím, guộc gầy lưng
ong
Cái
nhìn tha thiết nhớ mong
Trải lòng trong mắt… Mắt
trong thắm đằm
Đắm
say đôi mắt Lá Răm
Yêu nhau từ tuổi trăng rằm
liêu trai
Nguýt
lườm tia mắt đưa dài
Nõn tơ màu má… Tóc cài hoa
xinh
Nắng
qua kẽ lá lung linh
Buộc hình với bóng, buộc mình
với ta
Nón
nghiêng che bóng nắng tà
Tinh khôi áo lụa, thiết tha dịu
dàng
Gót
son nhẹ bước khẽ khàng
Cỏ thơm theo dấu chân nàng
vân vê
Phải
chăng em thả bùa mê
Pha trong giọng nói chân quê
tự tình
Ước
gì như bóng với hình
Mai sau còn mãi cuộc tình trẻ
thơ…
*
Tôi mua ngôi nhà ở phố Nguyễn Văn Trỗi vào tháng Chạp năm 1997 nhưng đến Rằm tháng Giêng năm 1998 mới dọn vào ở.
CUỘC
TRANH LUẬN DỞ DANG
Cách
nay đã lâu tôi có một cuộc tranh luận khá lý thú với một bạn đọc trên Facebook.
Không biết anh ta – cũng là người làm thơ - lấy đâu ra câu “Làm thơ là để khơi gợi cảm xúc (của người
đọc) chứ không phải bộc lộ cảm xúc (của
mình)” để chê bai, chỉ trích bài viết của tôi.
Truyện nhặt Trần Mỹ Giống
Nhà thơ cao niên Nam Thắng yêu cầu tôi góp ý đôi câu đối bạn ông tặng. Tôi đọc rồi khen câu đối hay, nói được mối quan hệ của nhà thơ với quê hương, nhưng có một chỗ hơi bị sái. Hỏi sái chỗ nào? Bảo mấy từ “hồn Nam Thắng” đối với “đất Đại An” ấy! Không nên dùng chữ “hồn” cho nhân vật còn sống! Nhà thơ Nam Thắng tỏ ra không vui.
(Trao đổi với Lưu Na về bài thơ Sông Lấp)
Khi
bài viết Sông Lấp - Một Bài Thơ Toàn Bích phóng đi được ít hôm tôi nhận được
vài emails – khen có, và chê cũng có. Tôi đã trả lời độc giả bằng thư riêng.
Người khen thì dĩ nhiên không có ý kiến gì thêm, còn người chê có hài lòng với
câu trả lời của tôi hay không, thú thật là tôi không biết.
1- Một cụ bạn thơ trên blogtiengviet bảo: “Ông và tôi dù
gì thì cũng không bỏ nhau nhé!”. Khi cả hai bỏ
blogtiengviet, sang FB, chỉ còn tôi giữ lời hứa, chăm chỉ đọc thơ cụ và
“thích” đều đều. Nhưng cụ thì… chắc có quá nhiều bạn FB hâm mộ nên quên phắt lời
hứa với tôi.
Bạn
mà không giao lưu thì có cũng như không.
