Thác nước đổ reo… Hát vào đời
Cỏ cây, suối núi, đất trời ơi
Bên nhau quấn quít… Yêu
thương quý
Xa sông ra biển… Trả ơn đời.
Thác nước đổ reo… Hát vào đời
Cỏ cây, suối núi, đất trời ơi
Bên nhau quấn quít… Yêu
thương quý
Xa sông ra biển… Trả ơn đời.
Giữa
bối cảnh xã hội nhiễu nhương với những thông tin thật giả lẫn lộn, bài thơ
"KIẾN, CHUỘT VÀ RUỒI..." của Đặng Xuân Xuyến nổi lên như một tiếng
nói phản biện mạnh mẽ và sắc sảo. Tác phẩm không chỉ là một áng thơ cảm tác ngẫu
hứng từ vụ việc của nhà văn Nguyễn Quang Lập và tập đoàn Tân Hiệp Phát, mà còn
là một bản tuyên ngôn nghệ thuật, phơi bày sự tha hóa của người trí thức trong
thời đại đầy rẫy những cám dỗ. Bằng cách sử dụng hình ảnh ẩn dụ đầy thâm thúy
và ngôn ngữ châm biếm sâu cay, Đặng Xuân Xuyến đã khéo léo vẽ nên một bức chân
dung méo mó, suy đồi, đặt ra câu hỏi day dứt về đạo đức và lương tri của những
người cầm bút.
Truyện nhặt phác thảo
-1-
Năm chia tỉnh thành hai tỉnh, Giám đốc Sở Văn hóa Thông
tin triệu lão lên phòng riêng, bảo:
- Chú là người có tài. Anh muốn xếp cho chú một vị trí xứng đáng, nhưng ở sở ta không còn chỗ. Vậy anh điều chú đi làm Giám đốc Thư viện tỉnh mới để chú có điều kiện phát triển.
Sửa
nhà giúp tôi, Trương Duy Nhất suốt ngày than vãn:
- Sửa nhà cho anh mệt quá. Hàng xóm của anh sao toàn bọn chó thế? Dưới Nguyễn Văn Trỗi gặp vợ chồng con chó T, trên Đường Láng lại gặp con chó H. Sao số anh nhọ thế?.
1.
Đò
ngang chở nắng sông dài
Bến quê vẫn đợi, vẫn hoài yêu
thương
Chở
người trở lại quê hương
Chuyến đò thưở nhỏ đưa đường
khách xa
Nhớ
sân đình, nhớ bóng đa
Làng quê, xóm cũ, hiền hòa
mái tranh
Dòng
sông ôm ấp đồng xanh
Phù sa nuôi lúa ngọt lành
thân thương
Nhớ
hoa xoan tím ven đường
Lao xao trong gió, mùi hương
đậm đà
Nhớ
trưa bóng nắng nhạt nhòa
Tiếng ve vang động, vỡ òa cuối
thu
Chao
nghiêng cánh võng, lời ru
“Bướm vàng đậu đọt mù u…”
chòng chành
Ru
con giấc ngủ ngon lành
Cái tôm, cái tép… hóa thành lời ca…
"Trăm
ngàn"(1) Ngạn(2) đạp tới bùn
Uông
Triều(3) rún đẩy Bình
"cùn"(4) tả
xung.
Văn
đàn một ổ bùng nhùng
Ngạn
khui loạt giải rỗng thùng rộng be
Quang
Thiều(5) vờ giả lặng nghe
Ngạn
tung "Kiến nghị" chặn đè kế gian...
"Trăm
ngàn", ờ, chỉ trăm ngàn
Uông
Triều cũng chỉ trăm ngàn, thế thôi!
------
Đông bệnh nhân quá không đủ giường, thì lão ngồi truyền
Tôi chuẩn bị đi Viện huyết học truyền máu trung ương thì bà lão nhà tôi phải nhập viện vì tim bỏ nhịp, đập có dưới 40 lần phút. Tháng trước khám định kỳ về, bà lão còn hớn hở khoe thử máu, điện tâm đồ đều bình thường. Già rồi bệnh chuyển biến nhanh.
1.
Nhớ ngày vừa ngỏ lời yêu
Hoa chen đua nở, cho nhiều mộng
mơ
Em còn đẹp mãi trong thơ
Lời tình viết mãi, ngu ngơ dại
khờ
Mắt em trong vắt ngây thơ
Nhìn nhau say đắm, Thực – Mơ
giữa đời
Dẫu mưa hay nắng vẫn cười
Mặt hoa, da phấn thắm tươi diễm
kiều
Dịu dàng bóng dáng người yêu
Nắng xiên khoai chiếu liêu
xiêu má đào
Môi hoa hương vị ngọt ngào
Say say men rượu Bồ Đào xứ quê
Rượu bầu cạn chén si mê
Em ngồi chuốc rượu, môi kề với
nhau
Mặc cho gà gáy canh thâu
Bên nhau nói mãi những câu tự
tình…
THÁNG BẢY
Tháng 7 chớm về sao đã Ngâu
Mưa đâu vội rắc ấm chân cầu
Hương Thu rỏn rẻn men bờ giậu
Giục Cúc Họa Mi vội trổ mầu.
Hà Nội, 04 tháng 08-2024
(Mồng Một tháng 7 âm lịch)
ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Đến
những năm đầu thế kỷ XX, hai bên cổng đền có khắc thêm đôi câu đối:
萬 劫 有 山皆 劍 氣
六 頭 無 水不 秋聲
Vạn
Kiếp hữu sơn giai kiếm khí,
Lục
Đầu vô thủy bất thu thanh
Dịch nghĩa;
Vạn
Kiếp có ngọn núi nào thì đều vương hơi gươm kiếm
Lục Đầu không con nước nào không vang tiếng đao binh
VỀ THĂM HÀ NỘI
Bài
thơ "Về Thăm Hà Nội" của Đặng Xuân Xuyến là một tác phẩm trữ tình sâu
sắc và đầy cảm xúc, thể hiện nỗi nhớ và tình yêu da diết với Hà Nội với những
suy tư của người con xa quê khi trở về thăm Hà Nội. Nhà thơ đã sử dụng ngôn ngữ
giản dị nhưng giàu hình ảnh, tạo nên một bức tranh về Hà Nội qua góc nhìn của
người xa quê. Cảm xúc của bài thơ được thể hiện một cách chân thực và sâu lắng,
khiến người đọc không thể không đồng cảm.
Mùa thu
cũng vừa
qua ngõ.
Nhắn tin em không trả lời
Alo em không bắt máy
Chừ hỏi biết phải làm sao
Mưa buồn rơi trên xóm nhỏ
Ta về qua ngõ nhà em
Ướt nhèm đôi vai thấm lạnh
Hỏi lòng thầm bao thương nhớ
Hỏi tình dạt mối tơ vương
Mà ngơ ngác dại bên đường..
Hôm qua ta về xóm nhỏ
Cố tình trả lại chiều mưa
Mùa thu cũng vừa qua ngõ.
(Trích trong tập thơ Tình bọt
biển)
SG 20/9/2025.
Viết Đức
TRÊN ĐỈNH SIN SUỐI HỒ
Đỉnh núi cao hơn trên đỉnh
mây
Bài tôn vinh Chúa thật là hay
Cả bản H'Mong đều nên thánh
Một góc Thiên Đàng ngay chốn
đây
Tôi đã cùng em đến một ngày
Rừng thiên nước độc lại lành
thay
Tưởng đâu như có nhiều thiên
sứ
Đi lại trên trời như bướm bay
Mới biết niềm tin hạnh phúc
thay
Đại ngàn bình tịnh ánh trăng
đầy
Mặt trời qua núi như ru võng
Đêm ngủ cùng ta giấc mộng
say!
Châu Thạnh
LẠI NỮA...
Lại nữa, một đêm. Lại một đêm
Lại nghe rón rén mé bên thềm
Lại mùi ngai ngái nơi chăn đệm
Lại tiếng thở dài buôn buốt
đêm.
Chủ nhật, 01 tháng 06-2025
ĐẶNG XUÂN XUYẾN
1.
Đường về xa lắm người ơi
Quê hương hai tiếng gọi mời
trong anh…
Cổng làng đã phủ rêu xanh
Đón người ngày ấy đã
thành… Người xưa
Sông dài biết mấy đò đưa
Thương đời Cha Mẹ nắng mưa
dãi dầu
Sông xưa giờ đã bắc cầu
Bâng khuâng nhung nhớ một câu
gọi đò
Đất cằn sỏi đá âu lo
Gom từng hạt thóc đắn đo vụ
mùa
Bến sông sóng vỗ gió đùa
Lời ru Đất Mẹ sớm trưa nặng
tình
Chợ quê họp cạnh sân đình
Quà quê thấm đậm nghĩa tình
chân quê
Trăm năm một cõi đi về
Người trăm năm vẫn bộn bề
truân chuyên…
QUA PHỐ
Rão qua phường phố tìm người
Phố hằng vết phố người cười
lạ chưa
Buồn trong ta mấy cho vừa
Đường xưa giờ cũng đã
thưa thớt người
Chợt nhìn em nở nụ cười
Ô hay
Sao giống dáng người ngày
xưa.
Hà Vũ
Giang Châu
Lời bình:
Châu Thạch
Nhập
viện Bệnh viện đa khoa Nam Định từ 17-9-2025 đến 23-9-2025.
Đi khám định kỳ xin thuốc tiểu đường huyết áp. Xếp sổ từ 5 giờ sáng, đến chiều mới có kết quả thử máu. Bác sĩ khám bảo: Ông thuốc không còn tác dụng, lượng đường cao, suy thận tăng nhanh, phải nhập viện chuyển sang tiêm thôi.
- Viết tặng Nguyễn Toàn Thắng -
Một bận, không biết “cú” chuyện gì, Thắng xuống nhà “gạ” lão lên Triệu Việt Vương “nếm” rượu. Lão là thằng thích rượu, khi uống, cứ tì tì chén 1 chén 1; đã uống là phải uống cho đã, phải “tưng tửng” say mới chịu rời bàn. Còn Thắng, thuộc thành phần thêm người cụng chén cho rôm rả nên lão lấy điện thoại, định gọi thêm chiến hữu thì Thắng cản: - “Hôm nay em có chuyện muốn nói với anh. Chỉ anh em mình ngồi với nhau.”. Thấy lạ, nhưng nghĩ chắc cu em muốn tâm sự chuyện gia đình, chuyện học hành, hoặc chuyện yêu đương... nên lão gật đầu.
Truyện nhặt
- 1 -
Ông bạn cán
bộ cựu chiến binh xóm bảo:
- Xã đang lập danh sách dũng sĩ diệt Mỹ. Ông có dũng sĩ diệt Mỹ không
thì khai báo!
- Không!
- Ông
Ngựa khai ông ấy cũng là dũng sĩ diệt Mỹ. Ông ấy đủ giấy tờ ra quân, huân huy
chương, bằng khen, quyết định phong hàm, chứng nhận XYZ… Nhưng không tìm thấy
giấy chứng nhận dũng sĩ. Ông ấy bảo cho cháu chơi chắc nó xé hoặc vứt đi rồi.
Khai cho ông ấy nhỡ trên hỏi thì không biết nói sao. Không khai thì lại ngại
ông ấy giận không tin ông ấy…
- Ông ấy nhập
ngũ năm nào? Chiến đấu ở đâu?
- Ông ấy đi bộ đội tháng 5- 1972. Chiến đấu ở Quảng Trị.
-
Vậy tôi khẳng định là ông ấy không thể có chứng nhận dũng sĩ diệt Mỹ. Năm 1972
Mỹ chỉ còn cố vấn quân sự, tàu biển, máy bay trợ giúp cho quân Cộng hòa thôi.
Không còn đơn vị lính Mỹ nào chiến đấu ở Quảng Trị cả, lấy đâu ra lính Mỹ mà diệt?
Ông
cán bộ cựu chiến binh xóm nghệt mặt ra, bán tín bán nghi…
VỀ THĂM HÀ NỘI
- tặng Nguyễn Minh-
Tôi xa Hà Nội, xa Hà Nội
Mới đó thôi mà bấy năm trôi
Bạn cũ gặp nhau nhìn rất vội
Nụ cười te tẻ hé trên môi.
Ờ gió heo may đã mỏng rồi
Mây chiều cũng ít bảng lảng
trôi
Giờ còn ai đợi canh chừng tối
Dụ một tiếng reo thả chỗ ngồi?!
Tôi lặng nghe lòng chất vấn
tôi
Người ta giờ đã khác xưa rồi
Thời gian thì cứ trôi vồi vội
Tôi lại giam mình góc xa xôi.
Tôi biết nhưng mà biết vậy
thôi
Chuyện xưa còn giữ được mấy hồi
Tôi về Hà Nội thăm Hà Nội
Mua chút niềm riêng ngủ quên
rồi...
Hà Nội, ngày 9 tháng 2-2025
ĐẶNG XUÂN XUYẾN
Kỷ
niệm ngày 22-12-1944 / 22-12-2025
Truyện ký
Mùa hè năm 1989 tôi háo hức đến nhà in Tiến Bộ xem tiểu thuyết “Dòng xoáy” của tôi in đến đâu? Công nhân in thấy tôi, reo lên:
- A tác giả!
- Chúng em in xong rồi, đang đóng.
- Mới đóng được hơn hai chục cuốn chị ạ.
- Chị ơi, hôm nào lấy sách, chị ưu
tiên cho chúng em mua trước tiên đi.
- Chúng em in nhiều sách, chưa sách nào về giáo dục viết đúng nỗi khổ của phụ huynh và học sinh như Dòng xoáy.
1.
Người xa, trở lại quê nhà
Bước chân lối cỏ, nắng tà
chân đê
Người về lưng tựa bóng quê
Ấm lòng trong những vỗ về
thương yêu
Vi vu gió thổi sáo diều
Bóng ai như bóng Mẹ yêu đang
chờ
Ruộng đồng xanh thẩm đôi bờ
Dòng sông ngày ấy, tuổi thơ
lên mười
Bến sông một đóa hoa cười
Nước trôi mang nặng tình người
say mê
Người về tìm mái nhà quê
Tìm hình bóng Mẹ nhớ về… Ngày
xưa
Mẹ - Cha cày cấy nắng mưa
Nhọc nhằn, tần tảo sớm trưa
trên đồng
Một đời sống với nghề nông
Cơm no, áo ấm hằng mong ơn Trời…
Truyện nhặt
Thằng cháu xem phim Mưa đỏ về bảo ông:
- Ông ơi! Ông từng chiến đấu ở Quảng Trị năm 1972 – 1973 mà không xem Mưa đỏ thì tiếc quá. Đánh nhau trong thành cổ ác liệt lắm ông ạ.
Mời các bác tìm đọc tập thơ vừa xuất bản của nhà văn Trần Thị Nhật Tân:
TRĂNG TRƯỜNG SA : Thơ / Trần Thị Nhật Tân.- H.: Nxb Hội Nhà văn, 2025.- 80 tr.; 20 cm.
(Bài viết có dùng thông tin tổng hợp từ Chat GPT)
Thơ viết về rượu của Đặng Xuân Xuyến có một vị trí riêng biệt và khá độc đáo trong bối cảnh thơ Việt hiện đại, khác biệt so với cả hai xu hướng chính là "thơ thị trường hóa" và "thơ học thuật hóa". Ông tạo ra một phong cách riêng và khác biệt ở chỗ: không quá trau chuốt về mặt hình thức nhưng lại rất chân thật và đậm chất đời sống với ngôn ngữ thuần dân gian, có chút ngang tàng, đôi khi lại cố tình “tục hóa” để phản kháng sự giả dối hay sáo mòn của văn chương bác học, đặc biệt là trong việc thể hiện nỗi cô đơn và những trải nghiệm cá nhân. Ông không cố gắng tạo ra tượng đài tư tưởng, mà là người "giữ ký ức bằng ngôn ngữ", "ghi lại những chấn động ngắn ngủi của tâm hồn" một cách sắc hoặc mờ, nhưng luôn thật. Ngay cả khi miêu tả cảnh xác thịt, đó là cái "tục của người từng trải", mang ý nghĩa nhấn mạnh phận người chứ không nhằm mục đích gây sốc hay dơ bẩn.
1.
Gặp nhau ngày ấy Em – Anh
Tình yêu sét đánh mà thành
dài lâu
Tình yêu chín vội, đậm sâu
Nồng nàn mình đã với nhau
giao hòa…
Gom màu nắng đẹp hoàng hoa
Ướp hương trinh nữ rải tà áo
bông
Em giờ mắt biếc môi hồng
Lời yêu thỏ thẻ tình nồng
trong thơ
Em giờ ươm mộng dệt mơ
Tóc bay theo gió ngẩn ngơ đôi
bờ
Chờ nhau chin đợi, mười chờ
Thầm thì em nói: “Em giờ của anh
Tình mình riêng chỉ có mình
Tim em ngự trị bóng hình anh
thôi…”
Nhớ thương, thương nhớ khôn
nguôi
Ông Tơ, Bà Nguyệt buộc đôi
chúng mình…
-1-
Ba đứa cháu gái rủ nhau đi xem Mưa đỏ, mời ông đi cùng. Tôi
người khó ở nên không đi xem được.
Tôi
hỏi ông bạn cựu chiến binh bảo vệ Quảng Trị 1972 đã xem chưa. Ông buồn buồn:
- Cũng muốn xem người ta làm phim về cánh mình thế nào, nhưng hai
vợ chồng sống bằng trợ cấp người già, bỏ ra trăm nghìn mua vé xót lắm ông ạ.
Người
ta khoe phim Mưa đỏ sau một tuần công chiếu đã thu được hơn hai trăm tỷ. Những
người bảo vệ thành Quảng Trị (để họ làm phim thu tiền) còn sống sót thì chẳng
cơ quan đoàn thể nào nhớ đến họ. Giá như nhà nước mời họ xem phim kể về chính họ...
Ông
Nguyễn Vũ Tiềm Trả Lời Phỏng Vấn Của Báo Giáo Dục & Thời Đại
Phóng
viên (PV):
Thưa
nhà thơ Nguyễn Vũ Tiềm, trong cuốn “Nghìn câu thơ tài hoa Việt Nam” xuất bản
năm 2000 và sau đó tái bản nhiều lần, ông có nêu tiêu chí của thơ là: Xúc cảm
khác thường, Suy nghĩ khác thường, Cách nói khác thường. Gọi tắt là X-S-C. Qua
hơn mười năm, hiện nay phong trào sáng tác thơ phát triển rất đông đảo, tiêu
chí “khác thường” này có còn phù hợp không?
- Tôi xin hỏi các đồng chí: Ba người cùng tiểu đội vào chiến
trường. Người thứ nhất bị thương, được công nhận thương binh, ra quân. Người thứ
hai ốm yếu bệnh tật thành bệnh binh, được xuất ngũ. Hai người đều được xếp vào hạng
người có công. Còn người thứ ba không yếu, không bị thương, chiến đấu đến viện
đạn cuối cùng, lại không được công nhận là người có công. Tại sao?
Đó là lời một cựu chiến binh chất vấn trong hội nghị mà không có ai trả lời.