PHẠM ỨNG THUẦN CÓ PHẢI NHÂN VẬT NAM ĐỊNH KHÔNG?

 

            

Thằng cháu ngoại hỏi tôi:

       - Gần đây, cháu có đọc một bài viết trên trang Nam Định đất và người hay là trang Nam Định xưa và nay cháu nhớ không rõ, có bài của một tác giả cháu cũng không nhớ tên, bây giờ tìm lại thì không được. Tác giả bài này có bảo Phạm Ứng Thuần nhà thơ trào phúng không phải là nhân vật chí Nam Định, có đăng kèm bài thơ của Phạm Ứng Thuần. Phạm Ứng Thuần có phải nhân vật chí Nam Định không ông?

       Tôi trả lời như sau (nay chép lại xin ý kiến của các cụ ạ):

       - Nhân vật địa phương là những người sinh ra ở địa phương, những người quê nơi khác nhưng có thời gian dài (hoặc cả đời) sống và công tác tại địa phương, tham gia vào hoạt động sáng tạo ảnh hưởng đến đời sống xã hội, sản xuất, chiến đấu của địa phương. (Công tác địa chí / Tiến sĩ Nguyễn Văn Cần. – Bài giảng tại Trường Đại học Văn hóa).

“Thư mục nhân vật Nam Định” (Thư viện tỉnh Nam Định xuất bản 2010,  Trần Mỹ Giống biên soạn) có mục riêng cho Phạm Ứng Thuần:   

Phạm Ứng Thuần (1885 - 1955) tục gọi Cả Thuần, tự Hiểu Khanh. Quê làng Vị Xuyên, huyện Mỹ Lộc (nay thuộc phố Hàng Cót, thành phố Nam Định, tỉnh Nam Định). Ông là tác giả thơ trào phúng. Ông được nhắc tới trong tạp chí như:

- Phạm Ứng Thuần một nhà thơ xuất sắc nhưng chìm lắng của thành Nam / Đỗ Huy Vinh // Văn nhân. - 1998. - Số Xuân Mậu Dần. - Tr. 32 - 34.

- Hai nhà thơ trào phúng ở làng Vị Xuyên / Chu Thiên sao lục // Nghiên cứu văn học. - 1962. - Số 9. - Tr. 91 - 95.

       Tương truyền Phạm Ứng Thuần làm nhiều thơ nhưng không ghi chép lại. Một số bài còn lại đến nay chủ yếu do nhân dân thuộc và truyền khẩu.

Trong sách “Lược khảo tác gia văn học Nam Định” do Trần Mỹ Giống và Phương Thủy biên soạn, nhà xuất bản Văn học, 1997 (trang 166) cũng có mục Phạm Ứng Thuần, ghi rõ: “Hiện nay mới sưu tầm được một số bài in trên nghiên cứu văn học:

       - Cô Tây đi tu.

       - Thầy đồ học quốc ngữ đi thi (Phú)

       - Gửi Từ Đạm, khắc cốt chân trên núi Non Nước”.

       (Có người nói bài Gửi Từ Đạm là của Tản Đà. Nhưng thơ Tản Đà đều có ghi chép mà không thấy bài này. Hơn nữa Tản Đà không có bài nào nói về núi Non Nước).

       Tóm lại: Phạm Ứng Thuần là người sinh ra và sống cả đời ở Nam Định, có hoạt động sáng tạo (thơ trào phúng) ảnh hưởng tích cực đến đời sống xã hội địa phương, được nhân dân yêu mến và truyền khẩu, được thư tịch đời sau nhắc đến…

       Đối chiếu định nghĩa Nhân vật địa phương nêu trên, Phạm Ứng Thuần đủ tiêu chí là Nhân vật địa phương, xứng đáng đưa tên tuổi ông vào danh sách nhân vật chí Nam Định.  

      

       12-6-2026

          TMG