ĂN HẾT TIỀN BỒI HOÀN RỒI TÍNH SAO / Việt Thắng

 

      Quê tôi ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, giáp ranh với Hà Nội. Từ ngày kinh tế mở cửa, làng quê cũng thay da đổi thịt. Đường sá rộng hơn, nhà cửa khang trang hơn, nhiều khu công nghiệp mọc lên, rồi cả những khu nghỉ dưỡng sang trọng. Đổi lại, những cánh đồng lúa, đồng rau lần lượt bị thu hẹp.

      Hôm rồi gọi điện về quê, mấy ông bạn buồn rầu báo tin:

      - Chỉ ít tháng nữa thôi, cánh đồng rau gắn bó với bao thế hệ sẽ bị quy hoạch làm khu công nghiệp.

      Tôi hỏi:

- Được đền bù bao nhiêu?

      Ông bạn thở dài:

- Tính tất cả tiền đất, cây cối, hỗ trợ... mỗi sào Bắc Bộ được khoảng một trăm hai mươi bốn triệu đồng.

      Một sào Bắc Bộ chỉ có ba trăm sáu mươi mét vuông (360 m2). Đất quê tôi vốn chật người đông, mỗi khẩu ngày trước được chia chừng một sào hai. Tính đi tính lại, nếu còn đủ nhân khẩu theo suất giao đất ngày ấy, mỗi người cũng chỉ nhận khoảng một trăm năm mươi triệu đồng.

      Một trăm năm mươi triệu, nghe qua tưởng lớn. Nhưng nếu không còn mảnh ruộng để cấy, không còn luống rau để trồng, thì số tiền ấy sẽ nuôi một người già được bao nhiêu năm? Mỗi tháng tiền gạo, tiền điện, tiền nước, vài viên thuốc huyết áp, thuốc tiểu đường, rồi những lần nằm viện bất chợt... Đồng tiền cứ vơi dần như nước chảy qua kẽ tay. Chỉ vài năm, có khi số tiền ấy chỉ còn là một cuốn sổ tiết kiệm mỏng tang.

      Lớp trẻ còn có thể xin vào nhà máy, học một nghề mới, thích nghi với cuộc sống công nghiệp. Những người đã ngoài sáu mươi thì sao? Người đau lưng, người viêm, thoái hóa khớp, người mang bệnh mãn tính tiểu đường, huyết áp; người khuyết tật, người sức khỏe không còn đáp ứng được dây chuyền sản xuất... Họ sẽ sống bằng gì khi mảnh ruộng cuối cùng bị quây kín bởi những hàng rào cao và những dãy nhà xưởng?

      Phát triển là điều ai cũng mong, khu công nghiệp đem lại việc làm, tăng nguồn thu và làm thay đổi diện mạo quê hương. Nhưng phía sau những con đường mới và những nhà máy sáng đèn vẫn còn những nỗi lo rất lặng lẽ của người dân bị thu hồi đất. Tiền bồi hoàn dần mòn từng ngày sẽ hao mòn và tiêu hết, đất đai thì không thể mọc lại. Điều người dân bị thu hồi đất cần không chỉ là một khoản tiền nhận một lần, mà là một con đường mưu sinh đủ dài để họ bước tiếp những năm tháng còn lại của cuộc đời. Bởi câu hỏi day dứt nhất không phải là hôm nay nhận được bao nhiêu tiền, mà là: Ăn hết tiền bồi hoàn rồi, tính sao?

 

      VŨ VIỆT THẮNG

 

      (Hình ảnh minh họa nhờ thằng cháu Lương chụp gửi).