1.
BỐI CẢNH TRẦN ÍCH TẮC ĐƯỢC LÃNH ĐẠO TRIỀU TRẦN
“BIỆT PHÁI” SANG NGUYÊN MÔNG
Chiêu Quốc Vương Trần Ích Tắc tự cho rằng mình thông minh tài giỏi hơn các vị Hoàng tử khác, hoàn toàn xứng đáng được làm Hoàng Đế. Nguyện vọng không thành thì đâm ra bất mãn, bèn đem theo cả gia quyến bỏ chạy sang hàng Nguyên Mông. Sách ĐẠI VIỆT SỬ KÝ TOÀN THƯ (ĐVSKTT) do Ngô Sĩ Liên đời Hậu Lê chủ biên, chép như vậy.
Tôi biết người ta cố quên tôi
Ước thề chỉ để thoảng đầu môi
Gặp tôi người cứ ne né vội
Như sợ chạnh buồn phía xa xôi
BÓNG NÚI VÀ ANH
(Nhớ nhà thơ Tường Linh!)
Duyên thơ mới được gặp anh
Bốn mươi năm nhớ thời xanh một thời
Yêu thơ lại được gặp người
Khiêm nhường bóng núi, dáng ngồi cao hơn
Nhớ anh, nhớ Ngũ Hành Sơn
Nhớ mây đầu ải Hải Vân, Sơn Trà
Mỗi làng, mỗi xóm anh qua
Quảng Nam đâu chỉ ruột rà yêu thương
Nhúm nhau mẹ chôn sau vườn
Quế Sơn, Trung Phước nương hồn về quê
Chim vịt kêu chiều đèo Le
Trà My, Tiên Phước, sơn khê chín chiều
Thơ anh từng chữ chắt chiu
Nỗi niềm xa xứ luôn neo tim người
Lúc vui đọc nghe thơ vui
Khi buồn thơ cũng ngậm ngùi với ta
Bây giờ vời vợi chiều xa
Ngó bóng núi, thương quê nhà thơ anh
VẠN LỘC
LỜI
BÌNH CỦA CHÂU THACH
SẮC XANH BIÊN GIỚI
Sắc xanh biên giới vững nghìn
năm,
Dấu tích chiến tranh chỉ lặng
thầm.
Khe đá máu in đồng đội ngã,
Thung sâu cỏ khuất bạn tôi nằm.
Vị Xuyên xanh lượn dòng Nho
Quế,
Quản Bạ mây bay dốc Pắc Sum.
Phố cổ Đồng Văn khèn núi gọi,
Thiêng liêng hồn nước vọng âm
âm.
30/4-2018
VUA HIỀN QUÁ HÓA NGU!
Như đã trình bầy ở phần mở đầu cho “chuyên mục” VỪA ĐI VỪA NGHĨ, một lần nữa, tôi thành thật cầu mong được quý vị là hậu duệ xa xôi của một nhân vật lịch sử nào đó, thông cảm và thứ lỗi cho. Một nhân vật lịch sử, dù bất cứ ở cương vị nào, đều có phần tốt và phần chưa tốt. Tất nhiên! Chúng ta nhìn lại lịch sử, xem xét và suy ngẫm về lịch sử, rút ra những bài học sâu sắc từ lịch sử, tước bỏ những ghi chép không khách quan, hoặc thiếu chính xác, hoặc sai lầm, để có cái nhìn công bằng hơn, khoa học hơn, đầy đủ và minh bạch hơn. Đấy mới là điều cần thiết!
(tiếp
theo của bài viết: CA SĨ CHUYỂN GIỚI LÂM CHÍ KHANH VÀ CHUYỆN GIẢI PHẪU ĐỂ CẢI SỐ
(Kì 1: http://tranmygiong.blogspot.com/2022/11/ca-si-chuyen-gioi-lam-chi-khanh-va.html
)
Cố nhà thơ Phạm Ngọc Thái
ĐÔI LỜI PHI
LỘ:
Nhà thơ Phạm Ngọc Thái, một thi nhân tự do của miền Bắc
vừa qua đời ngày 2/2/2024. Lúc sống tên tuổi ông gây nhiều tiếng vang trên văn
thi đàn vì thơ ông hay một phần, một phần vì ông dám thách đố thi thơ với cả Hội
Nhà Văn Việt Nam, vì ông gởi thư cho nhà nước đòi khẳng định mình là chân dung
thi nhân vĩ đại nhất của của thi ca hiện đại, đồng thời ông cùng nhóm người ái
mộ có ý định gởi tác phẩm thơ ông đi tham dự giải NoBel.
Cách đây khoảng 10 năm, khi tôi mới cầm bút, lúc đó
tôi chưa biết ông là ai, đọc thơ ông trên trang Văn Nghệ Quảng Trị, tôi có cảm
xúc và viết 2 bài cảm nhận thơ của ông.
Tôi chỉ gởi bài đăng trên Văn Nghê Quảng Trị, nhưng
sau đó thấy bài viết của tôi đăng trên nhiều trang web miền Bắc. Rất tiếc khi
ông xuất bản tập “Phạm Ngọc Thái Chân Dung Nhà Thơ Lớn Thời Đại” trong đó đăng
nhiều bài bình tôn vinh thơ ông của nhiều tiến sĩ, nhà báo, nhà văn…thì không
có 2 bài viết của tôi. Có lẽ vì tên tuổi tôi là vô danh tiểu tốt nên bị loại ra
là đương nhiên.
Mấy ngày qua biết tin ông qua đời, tôi có sự cảm động,
bởi thấy một người hăng say cho văn học như thế mà khi ra đi, diễn đàn văn học
hình như quên mất ông ta, chỉ có vài Tin Buồn được đăng và rất ít lời chia buồn
trên mạng. Không biết nhóm người hô hào đưa thơ ông ta đi tham dự giải Nobel giờ
ở đâu?
Tôi lục tìm lại trang cũ và xin đăng một bài cảm nhận
về bài thơ “Hàng Cây Lá Đổ” của Phạm Ngọc Thái, như gởi theo ông một đoá hoa tiễn
đưa linh hồn ông về với cõi thi ca vô biên và trong sáng!
Châu Thạch
SUỐI TÓC
(Khoán trục dọc ngang)
“Có ai bên cửa ngồi hong tóc,
Cho chảy lan
thành một suối hương”
(Xuân ý - Hồ Dzếnh)
CÓ một mùa xuân đẹp khác thường,
AI rằng có thấu nỗi tha
hương.
BÊN hiên nắng dọi mai ngan
ngát.
CỬA mở mây bay chiều vấn
vương.
NGỒI tựa song đào mơ cánh nhạn,
HONG khô mái gội nhớ người
thương.
TÓC buông mềm xõa trên vai ấm,
CHO CHẢY LAN THÀNH MỘT SUỐI
HƯƠNG.
3/1-2024
Sáng
nay, lang thang ngắm "phố phường" làng facebook, tôi gặp lại chàng
thi sĩ Trần Quang Đạo "đầu trần chân đất" "đi mê mải"
"dưới mưa xuân rây lộc" ngắm phố phường Hà Nội bằng tâm thế tĩnh tại
của người đã ngộ được Đạo của cõi Người, với những câu thơ phảng phất chất men
Thiền:
TRONG
MƯA XUÂN
Dưới
mưa xuân rây lộc
ta
đầu trần
mưa
cứ rơi đều
ĐÓN TẾT
(Gởi Nguyễn vô Cùng)
Kha Tiệm Ly
Chẳng hẹn mà mi lại tới rồi
Hè nhau nhằm tớ lấy đùa chơi?
Ngoài sân chủ nợ la khàn tiếng
Dưới bếp thằng cu vét lũng nồi!
Nhuận bút leo heo chờ mỏi cổ
Cháo hoa lỏng bỏng húp cầm
hơi
Người vui, ta cũng vui ra phết
Kéo xệch hai môi, Đọ! Cũng cười
./.
(Trích web datdung.com)
RƯỢU ĐÊM NAY
- với M.Q -
Người ở lại bên ta ngồi châm
tửu
Dìu ta say quên bớt oái oăm đời
Quên "cười ruồi - mắt đĩ
- và cơn đau"
Cả nham nhở niềm tin vừa vá vội.
Trước thềm năm mới 2024, Đặng Xuân Xuyến lược soạn bài CHI
TIẾT XẤU ĐẸP 10 NGÀY ĐẦU NĂM GIÁP THÌN - 2024 quý tặng bạn đọc. Kính
chúc quý vị cùng gia quyến bước vào năm GIÁP THÌN may mắn, thành công và hạnh
phúc!
1.
Yêu nhau biết mấy cho vừa
Yêu nhau nhiều thế… vẫn chưa
bằng lòng
Những ngày mưa gió, bão giông
Vẫn chờ, vẫn đợi, vẫn mong… gặp
Mình
Ngày lặng thinh, tháng lặng
thinh
Lá reo xào xạc, ru tình đong
đưa
Giờ trời hửng nắng, dịu mưa
Đường quê xa lắm… Em chưa muốn
về?…
Cho nhau câu ước, câu thề
Cho nhau ngày ấy bộn bề câu
thơ
Mắt nhìn trong mắt ngu ngơ
Ôm em là cả non tơ ngọt tình
Yêu em vóc dáng xinh xinh
Áo Bà Ba xẻ… ôm mình thanh
cao
Đếm đong nỗi nhớ bằng sao
Nhớ em câu hát ngọt ngào tình
ca
Ngày qua, rồi lại ngày qua
Nhớ em thỏ thẻ: “Anh à… Anh ơi…”
Vay thương, trả nhớ rối bời
Nợ nhau, nợ cả một thời… “Xứ
Quê”…
1. Tứ trung thủ nhất thanh (3 bài)
THĂM LẠI CHÙA HƯƠNG
Chùa Hương xuân ấy nẻo rừng
mơ,
Suối Yến mây in nước lững lờ.
Một hẹn hò xưa tìm kỷ niệm,
Một tình duyên mới có ai chờ?
Một Thiên Trù sớm còn thưa
khách,
Một động am trưa đã nắng mờ.
Nghi ngút khói hương chuông
mõ tụng,
Chim xa chiều xuống dạt bơ
vơ…
13/9-2019
VÀO CHẦU TRỞ VỀ, TRÊN ĐƯỜNG RA KHỎI ĐÔ THÀNH
Khi gió thu thổi, ta ruổi ngựa
theo hướng Vũ Xương,
Bỗng nhớ mùa cam chín vàng đã
xa, mùa cua đang béo.
Ở điện vàng, vua Thuấn ban ơn
mưa móc,
Nơi điện ngọc, chư lão cho lời
ngọc châu.
Gió thổi vù vù trên mái tóc
còn đọng tuyết,
Roi ngựa ve vẩy lay động cả
ánh chiều.
Bầu trời xanh biếc không mây,
cánh hạc đã mỏi,
Hãy theo chim nhạn mùa thu
cùng bay về phương Nam.
(Trần Ích Tắc)
XUÂN VÀ THƠ
(Bát điệp độc vận)
Tưng bừng Xuân đến rộn tình
Thơ,
Phơi phới lòng Xuân vạn ý
Thơ.
Ngữ lộng tài hoa Xuân thắm sắc,
Xuân reo rộn rã tiếng ca Thơ.
Tung tăng Xuân ngọc cười tươi
rói,
Nhí nhảnh Xuân thì đẹp dáng
Thơ.
Xuân nắng thướt tha bay vạt
áo,
Đong đưa Xuân liễu lả cành
Thơ.
1/1-2024
VẦNG TRĂNG KHUYẾT
(Họa bài Hờn Đêm của Tường Vân)
Nguyệt nhú đầu non đã tối
đêm,
Đong đưa bóng lá động bên thềm.
Người đi đất khách xa xôi
quá,
Kẻ đợi quê nhà đơn chiếc
thêm.
Vẫn nhớ long lanh ngời ngấn lệ,
Chưa quên tha thiết ấm vai mềm.
Trời đông quạnh quẽ vầng
trăng khuyết,
Nặng trĩu tâm hồn chỉ mỗi
em...
Trần Kiều Am,10/1-2024
XUÂN
(Nhất thủ thanh)
Xuân già| mơ vạn dặm,
Xuân trẻ niệm ba sinh.
Xuân thọ mùa qua chậm,
Xuân vui vẹn chữ tình.
5/2/2013
BÀI CA CUỐI CÙNG
Chim trời xếp cánh
Hát vu vơ mấy tiếng trong lồng
Nhớ mãi rừng cây thăm thẳm
Ủ tâm tư cho hạt thóc cay nồng
Rát bỏng với nỗi hơn khổ nhục
Nó nhịn ăn
Rồi chết gục
PHỐ
KHUYA
Gió lạnh cong mình cóng mái
hiên
Mưa táp song thưa buốt dáng
thiền
Dật dờ phố nhỏ hai thằng nghiện
Một gã xe thồ đạp như điên.
Định Công, 22:38 ngày
11-01-2024
(Mồng Một/Chạp năm Quý Mão)
Phiên âm bài thơ của Trần Ích Tắc:
HẦU TIỆC Ở NÚI VẠN TUẾ
Từ
trời xanh vọng xuống tiếng chim loan, cách ngăn với trần thế,
Chốn
cửa ngọc mở tiệc hội tụ với các vì tinh tú.
Các
nàng tiên múa xong trở về nơi ở chỗ ba ngàn núi tuyết,
Rượu
dâng lên mặt rồng, rực rỡ màu xuân vạn nước.
Gió
lành thổi khắp muôn vật, vườn ngự uyển tươi tốt.
Ơn
thánh thấm nhuần như nước sông Ngân tràn đầy.
Người
Việt ở phương Nam tha hương, vinh dự được xếp vào hàng tân khách,
Ngước
mắt nhìn ánh sáng mới của mặt trời mặt trăng (vua) đang ở rất gần.
TẠ ƠN ĐƯỢC BAN RƯỢU Ở THANH CUNG
Sứ giả được ban rượu Hoàng
phong cưỡi con kỳ lân đến,
Phóng như bay đạp lên gió
cao, rũ tung bụi đường.
Rượu tiên chưng cất thành mưa
móc trên trời,
Rượu ngự phân ban để tế thần
trước mùa xuân.
Ơn vua thấm khắp nước Nam như
sóng cả,
Chúa xuân chuyển khí xuân làm
cỏ cây tươi tốt.
Bái lạy xong, thong thả hát
bài “Ký Túy”,
Ngửa mặt trông xa về nơi cung
cấm, niềm vui dâng trào.
Thơ: Trần Ích Tắc
TÌNH KHÁC LẠ
(Cảm tác khi đọc bài thơ "hôm nay em buồn và em viết anh luôn..."
của Trần Hạ Vi)
Hôm nay em buồn như con chó ốm
Anh con mèo đừng lại gần em
Em sẽ cào anh không chút êm đềm
Để anh dính vết thương mèo rồi
chết!
Em sẽ nhớ thương một đời lê lết
Nhớ thương mối tình đã xuống
tuyền đài
Bởi trời sinh mèo và chó sánh
vai
Không thể được bởi hai loài
khác giống!
Anh ơi anh tình đôi ta là mộng
Trong đầu em đầu của những
huyền vi
Không chó thì mèo cũng phải
chết đi
Để thơ mọc một loài hoa chuối
lạ!
Kính
mời quý bạn đọc bài này!
HỒI QUỐC
Kỷ
niên xuất quốc diểu vân sa,
Thân
ký nhung an tạm đáo gia.
Thốc
thốc lâu đài không nhật ảnh,
Doanh
doanh châu thúy các thiên nha (nhai).
Chân
thành Đông Hải quy Liêu hạc,
Cảm
vọng Nam Môn nhập Trịnh xà.
Nhân
vật vô hương vô xứ vấn,
Giang
phong xuy lão lệ chi hoa.
VỀ MIỀN AN TRÚ
Mai mốt em về làm cánh hạc
Ta có muôn phương bay cùng
nhau
Rừng tùng xanh sắc hương miền
Linh Thứu
Tây phương ánh vàng vằng vặc
trăng sao
THÁNG GIÊNG
(tặng V yêu)
Chạm ngõ đầu xuân đón nắng
mai
Lộc biếc run run hứng rét đài
Ngón thon lùa nắng e thẹn ngại
Lúng liếng mắt cười: Đã Giêng
Hai.
Làng Đá, 17 tháng 2-2022
THÁNG CHÍN
Tháng Chín cuộn tròn hương sữa
đêm
Gió Thu vê rối lọn tóc mềm
Tiếng cười rúc rích thi thoảng
điểm
Sương Thu run rẩy rót xuống
thềm.
Hà Nội, 11 tháng 11/2023
(đêm 28 tháng 9 âm lịch)
Nhà văn Phan Đạt Ninh
Chương 1: CÁI CÒ CÁI VẠC CÁI NÔNG
Câu ca dao này xuất phát từ nền văn hóa lúa nước. Cái cò, cái vạc, cái nông từ bao đời nay chúng vẫn là cò, là vạc, là nông. Hình ảnh chúng thật đẹp trong tâm trí mọi người và thật sự hoàn chỉnh trong những bức tranh thủy mặc nổi tiếng. Câu “Sao mày lội lúa nhà ông hở cò?” kiểu nói chụp mũ này khiến cò dù hiền lành đến mấy cũng phải lên tiếng “không phải cò”. Thật oan cho cò. Cò đứng trên bờ đợi “Mẹ con cái vạc nó mò cho tôi”. Cò là thứ hạng gì mà Vạc phải dâng tôm tép cho cò. Nông cũng lội ruộng sao dường như bị lãng quên? Câu ca dao vừa kín vừa hở vừa thừa vừa thiếu này nói nên điều gì? Ai cũng có quyền cảm thụ và bình luận theo cách hiểu của mình. Nhưng có điều bạn phải luôn nhớ rằng cò, vạc, nông chúng đã có mặt và sống trên đất nước Việt nam từ mấy ngàn năm. Thế kỷ của cò, vạc, nông cũng là thế kỷ của những lò gạch thủ công. Thế kỷ hai mốt làm gì có những câu ca dao hay và đẹp nói về cò, vạc, nông nữa, làm gì còn những chiếc lò gạch thủ công cổ lỗ nữa? Tất cả đã thành huyền thoại. Tất cả chỉ còn ở những đình chùa, đền đài miếu mạo xưa được quốc gia bảo tồn. Bảo tồn có nghĩa là trân trọng quá khứ, trân trọng người xưa, trân trọng gia tài ông cha ta để lại.
