Trong số những người quen biết tôi, có vài người đã ngấp nghé tuổi tám mươi. Họ từng giữ những chức danh này nọ, nay nghỉ hưu nhưng xem ra vẫn chưa nghỉ được với những cuộc họp. Nào là: Ngày Nhà giáo Việt Nam có mặt, ngày truyền thống Cựu chiến binh cũng có mặt, họp mặt trận, các cụ… kỷ niệm ngành này, tổng kết hội nọ, nơi nào cũng thấy các ông. Một tháng đôi ba cuộc họp, có khi còn nhiều hơn hồi tại chức.
Trong
khi đó, ở nhà, chân tay đau nhức, xương khớp kêu như bộ cửa cũ lâu ngày chưa
tra dầu. Vợ con khuyên nghỉ ngơi, ông vẫn quả quyết:
–
Bà chỉ vớ vẩn, đây là nghĩa vụ và trách nhiệm!? Mình còn sức thì còn phải đóng
góp.
Nghe cũng đáng kính. Chỉ có
điều, cái đầu gối nhiều khi muốn xin nghỉ trước cả chủ nhân của nó.
Một
lần gặp bạn bè, có người hỏi tôi:
–
Sao thấy mấy ông cùng tuổi vẫn đi họp hành đều đặn, còn ông thì chẳng thấy tham
gia gì cả? Hội này, hội nọ, khu phố, đoàn thể, ông không quan tâm sao?
Tôi
cười:
–
Quan tâm chứ! Nhưng quan tâm không có nghĩa là phải có mặt ở mọi nơi. Tuổi này,
tôi phải biết buông bỏ để cái tâm được tĩnh. Chứ cứ chạy theo hết cuộc họp này
đến cuộc họp khác, có khi chưa đóng góp được gì, đã phải đóng góp thêm tiền thuốc.
Một
ông bạn xen vào:
–
Nhưng nghỉ hết như vậy, có sợ người ta nói mình thiếu trách nhiệm không?
Tôi
cười:
–
Trách nhiệm với xã hội là điều đáng quý, nhưng cũng phải biết giới hạn của
mình. Một cuộc họp mặt trận, một buổi sinh hoạt khu phố… mình phát biểu vài
câu, có khi người nghe còn chưa chắc đồng tình. Huống hồ những chuyện lớn lao
ngoài xã hội, đâu phải cứ nói là thay đổi được. Mình không nên tự cho rằng thiếu
tiếng nói của mình thì mọi việc sẽ không chạy.
Thực
ra, tôi không có ý chê những người còn nhiệt tình với công việc chung. Mỗi người
có một cách sống, một quan niệm về trách nhiệm. Nhưng cũng có những người đã rời
khỏi chức vụ nhiều năm mà vẫn chưa rời khỏi tâm thế của người đương chức. Họ
quen được nghe, được hỏi ý kiến, được giới thiệu chức danh trước tên mình. Đến
khi lớp trẻ tiếp quản, đôi khi vẫn muốn đem kinh nghiệm cũ ra làm khuôn mẫu cho
hiện tại.
Có
lần, một ông bạn nói với tôi:
–
Bây giờ lớp trẻ nó khác xưa nhiều lắm. Có khi mình góp ý, nó trả lời thẳng:
Thôi bác ơi, thời bác qua rồi!
Tôi
bảo:
–
Nó nói vậy nghe hơi đau, nhưng cũng nên suy nghĩ. Xã hội không đứng yên để chờ
chúng ta. Tri thức, cách quản lý và tầm nhìn hôm nay đã khác. Người từng có chức
vụ cao chưa chắc còn hiểu hết những chuyển động của thời đại. Mình từng đi trước,
nhưng không có nghĩa là phải đi trước mãi.
Ở
tuổi này, tôi cũng chẳng còn mấy hứng thú nghe chuyện quan tham, tranh giành
quyền lợi, đấu đá hơn thua hay những chuyện thiên hạ hết ngày này sang ngày
khác. Biết thì cũng biết, nghe thì cũng nghe, nhưng không nhất thiết phải mang
tất cả vào đầu mình. Cuộc đời vốn muôn màu muôn vẻ, chuyện xã hội có khi bàn đến
bạc tóc vẫn chưa hết chuyện. Trong khi quỹ thời gian của mỗi người thì ngày một
ngắn lại.
Thiết
nghĩ, tuổi già có những thứ nên giữ, nhưng cũng có những thứ cần mạnh dạn gác lại.
Giữ tình bạn, giữ lòng nhân ái, giữ sự tử tế; còn danh vọng, chức danh, những
cuộc tranh luận không hồi kết, đôi khi nên để chúng thuộc về thế hệ sau.
Điều
đáng quan tâm hiện tại không còn là người ta gọi mình bằng chức danh gì, mời
mình dự bao nhiêu cuộc họp… Mà điều cốt lõi là mỗi sáng thức dậy, thấy mình còn
sức khỏe, còn ăn ngon không, lòng nhẹ nhõm; còn có thể chuyện trò vui vẻ với
người thân, bạn bè. Ấy mới là điều đáng quý.
Biết
buông bỏ không phải vì mình bất lực, càng không phải vì quay lưng với cuộc đời.
Đơn giản là đã đến lúc dành phần thời gian còn lại để sống cho mình, cho gia
đình và cho sự thanh thản của tâm hồn. Cuối đời, có lẽ đó mới là một thứ chức
danh đáng quý nhất.
Việt
Thắng

Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét