Thời kỳ bùng nổ internet đã thay đổi hoàn toàn cách con người tiếp cận tri thức. Chỉ cần một chiếc máy tính, điện thoại gõ vài dòng rồi tìm kiếm. Người ta có thể có ngay hàng triệu thông tin. Ngày trước, muốn tìm một tư liệu phải vào thư viện, lần từng khu, từng ngăn, có khi mất cả ngày. Ngày nay, cả kho tri thức nằm trong một chiếc điện thoại.
Tôi chưa đọc "Chuyện làng Nhô", cũng chưa đọc "Chuyện với Thanh" nên không biết "nội tình" các "Chuyện..." đó thế nào, những "uẩn khúc" ẩn nấp phía sau 2 "Chuyện..." đó với nhà thơ Nguyễn Quang Thiều ra sao nên tôi không lạm bàn về 2 tác phẩm này nhưng tôi tin khi nhắc đến tiểu sử và sự nghiệp của nhà thơ Nguyễn Quang Thiều người ta không thể không nhắc đến "Chuyện làng Nhô" và "Chuyện với Thanh" như 2 "Quả Nghiệp" đã "quật" vào cuộc đời ông với nhiều tầng "cảm xúc". Và cả 2 tác phẩm này sẽ dai dẳng ám ảnh, buộc ông phải nhìn nhận lại với những day dứt, cay đắng.
(Dành cho người bạn đời Nguyễn Thị Cúc)
ĐÔI LỜI LY BIỆT
Mình ơi!
Sao mình nỡ bỏ đi xa
Để tôi sớm tối vào ra một mình
1.
Quê hương xa lắm thân thương
Nỗi buồn xa xứ vấn vương mong
chờ…
Người về tìm khúc “…Ầu ơ…”
Lời ru xưa cũ, tuổi thơ xa mù
Lời ru có “…Gió mùa thu…”
Võng đưa kẽo kẹt, tiếng ru
trong ngần
Đồng chiều vọng tiếng chuông
ngân
Bờ tre nghiêng ngã ngại ngần
liêu xiêu
Nhẹ nhàng trong gió phiêu
phiêu
Sáo ai đổ tiếng, trời chiều đồng
khô
Nghiêng vành nón lá nhấp nhô
Giữa làn sóng lúa xanh xô dập
dìu
Hoàng hôn thèm một cánh diều
Hãy xin cứ để bóng chiều bay
qua
Cơm chiều mắm muối, dưa cà
Thảo thơm hạt gạo đồng xa ngọt
bùi…
(Nhân
sự việc nhân thế, suy ngẫm về những gương tiền nhân).
Lịch sử nhân loại đã nhiều lần chứng minh: Thắng được thiên hạ dễ hơn thắng được lòng người. Hàn Tín dựng nên cơ nghiệp nhà Hán, cuối cùng lại chết dưới chính lưỡi gươm của triều đại mình tạo dựng. Nhạc Phi tận trung với Nam Tống, rốt cuộc ngã xuống bởi lòng đố kỵ và quyền mưu. Câu Tiễn phục quốc nhờ mưu lược của Phạm Lãi và Văn Chủng. Ngày đại nghiệp thành công, Phạm Lãi nhìn thấu lòng người nên lặng lẽ rời bỏ quyền thế, còn Văn Chủng ở lại rồi bị ép phải tự vẫn. Lịch sử đổi thay, triều đại này tan triều đại khác soán ngôi. Con người đổi áo mão cân đai; duy chỉ có tham sân si… vẫn mang nguyên một khuôn mặt từ ngàn xưa đến ngàn sau.